Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 30.000 tấn hồ tiêu, thu về gần 197 triệu USD. Tính chung 5 tháng đầu năm, lượng xuất khẩu đạt gần 127.000 tấn với kim ngạch hơn 819 triệu USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy hồ tiêu tiếp tục là một trong những mặt hàng nông sản có tốc độ tăng trưởng khả quan của Việt Nam.
Dù sản lượng xuất khẩu tăng, giá xuất khẩu bình quân lại có xu hướng giảm nhẹ so với năm 2025. Điều này phản ánh bức tranh thị trường đang có sự phân hóa, trong đó tăng trưởng chủ yếu đến từ việc mở rộng đơn hàng và thị trường tiêu thụ thay vì sự gia tăng của giá bán.
Hoa Kỳ vẫn là thị trường nhập khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 30% tổng kim ngạch xuất khẩu. Bên cạnh đó, một số thị trường ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực như Thái Lan, UAE và nhiều quốc gia thuộc khu vực Trung Đông. Ngược lại, xuất khẩu sang một số thị trường châu Âu và Nam Á có dấu hiệu chững lại do nhu cầu tiêu dùng suy giảm và cạnh tranh gia tăng.
Trên thị trường nội địa, giá hồ tiêu hiện duy trì ở mức cao so với nhiều năm trước, dao động quanh ngưỡng 138.000-140.500 đồng/kg tùy khu vực. Mức giá này giúp người trồng tiêu cải thiện thu nhập, đồng thời tạo động lực cho doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động thu mua phục vụ xuất khẩu.
Trung Đông nổi lên như thị trường chiến lược mới
Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), việc Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026 đang mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành gia vị Việt Nam, trong đó có hồ tiêu.
Trung Đông được xem là khu vực có nhu cầu tiêu thụ gia vị rất lớn nhờ đặc trưng văn hóa ẩm thực. Hồ tiêu, quế, hồi, nghệ và các loại gia vị khác đều là những mặt hàng được sử dụng phổ biến trong chế biến thực phẩm tại khu vực này. Trong khi đó, phần lớn các quốc gia Trung Đông phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung thực phẩm nhập khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng nông sản Việt Nam mở rộng thị phần.
Các chuyên gia nhận định UAE đang đóng vai trò như trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực. Nhiều mặt hàng sau khi nhập khẩu vào UAE tiếp tục được tái xuất sang các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), châu Phi và Nam Á. Điều này giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận nhiều thị trường thông qua một đầu mối logistics quan trọng.
Bên cạnh Trung Đông, khu vực Nam Á cũng được đánh giá là thị trường giàu tiềm năng đối với ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam. Các quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh hay Pakistan có nhu cầu tiêu thụ lớn nhờ quy mô dân số đông và ngành công nghiệp thực phẩm phát triển mạnh.
Nâng chất lượng để gia tăng giá trị xuất khẩu
Dù cơ hội mở rộng thị trường đang rộng mở, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do.
Để duy trì đà tăng trưởng trong dài hạn, ngành hồ tiêu cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận Halal dành cho các thị trường Hồi giáo.
Đẩy mạnh chế biến sâu cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì xuất khẩu chủ yếu dưới dạng nguyên liệu thô, doanh nghiệp cần phát triển các dòng sản phẩm chế biến, đóng gói và gia vị hỗn hợp phù hợp với nhu cầu tiêu dùng tại từng thị trường.
Theo VPSA, việc nâng tỷ trọng các sản phẩm chế biến không chỉ giúp tăng giá trị xuất khẩu mà còn giảm bớt tác động từ biến động giá nguyên liệu trên thị trường thế giới.
Bên cạnh yêu cầu về chất lượng, vấn đề quản trị rủi ro trong thương mại quốc tế cũng đang được đặt ra. Thời gian gần đây, một số doanh nghiệp xuất khẩu nhận được cảnh báo về các đối tác nước ngoài có dấu hiệu bất thường trong giao dịch mua bán hồ tiêu và gia vị.
Trước thực tế này, các hiệp hội ngành hàng khuyến nghị doanh nghiệp cần thận trọng trong quá trình tìm kiếm khách hàng mới, chủ động xác minh thông tin pháp lý, năng lực tài chính và lịch sử giao dịch của đối tác. Các phương thức thanh toán an toàn như thư tín dụng không hủy ngang (L/C) nên được ưu tiên nhằm hạn chế rủi ro.
Các chuyên gia thương mại quốc tế nhận định trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu ngày càng mở rộng, những rủi ro liên quan đến gian lận thương mại và tranh chấp hợp đồng cũng có xu hướng gia tăng. Do đó, cùng với việc mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn cho công tác quản trị rủi ro, tư vấn pháp lý và xây dựng hệ thống kiểm soát giao dịch chặt chẽ.
Với nhu cầu tiêu thụ ổn định, lợi thế từ các hiệp định thương mại mới và vị thế ngày càng lớn trên thị trường thế giới, ngành hồ tiêu Việt Nam đang có cơ hội tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy xuất khẩu số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững trong toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh.
Minh Thành (t/h)
