Theo giới phân tích, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, nền kinh tế cần tạo bước tăng tốc mạnh mẽ ngay từ quý II. Điều này đòi hỏi các động lực truyền thống phải được khơi thông đồng thời với việc phát huy những động lực mới như kinh tế số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.
Trong quý I, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng gần 9%. Đặc biệt, công nghiệp chế biến chế tạo duy trì đà tăng tích cực, phản ánh khả năng phục hồi đơn hàng xuất khẩu và sức bật của khu vực sản xuất. Đây vẫn là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng trong các quý tiếp theo, nhất là khi Việt Nam tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khu vực dịch vụ cũng duy trì đà tăng ổn định nhờ tiêu dùng nội địa phục hồi, du lịch tăng trưởng tốt và hoạt động thương mại sôi động hơn. Trong khi đó, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò bệ đỡ với mức tăng khá, bảo đảm nguồn cung lương thực, ổn định xã hội và hỗ trợ xuất khẩu.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu cả năm, tốc độ tăng trưởng trong các quý còn lại cần cao hơn đáng kể. Vì vậy, việc kích hoạt đồng bộ các nguồn lực tăng trưởng được xem là yêu cầu cấp thiết.
Động lực đầu tiên là đầu tư công. Năm 2026 được kỳ vọng là năm tăng tốc giải ngân nhiều dự án hạ tầng chiến lược như sân bay Long Thành, cao tốc Bắc - Nam, các tuyến vành đai đô thị lớn và hạ tầng logistics liên vùng. Khi dòng vốn đầu tư công được đẩy mạnh, không chỉ tạo việc làm và kích cầu ngắn hạn mà còn nâng năng lực cạnh tranh dài hạn thông qua giảm chi phí vận tải, mở rộng không gian phát triển và thu hút đầu tư tư nhân.
Động lực thứ hai là tiêu dùng trong nước. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, thị trường nội địa vẫn là điểm tựa quan trọng của nền kinh tế. Các chính sách cải cách tiền lương, kích cầu tiêu dùng và mở rộng thương mại hiện đại có thể giúp sức mua cải thiện rõ nét trong thời gian tới. Khi tiêu dùng tăng, các lĩnh vực bán lẻ, lưu trú, ăn uống, vận tải và thương mại điện tử sẽ hưởng lợi trực tiếp.
Thứ ba là sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới còn tiềm ẩn biến động, việc điều hành linh hoạt thuế, phí và lãi suất sẽ giúp kiểm soát lạm phát, hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí vốn và ổn định niềm tin thị trường. Đây là yếu tố quan trọng để duy trì môi trường vĩ mô thuận lợi cho sản xuất kinh doanh.
Một động lực mới ngày càng rõ nét là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Việc ứng dụng AI, dữ liệu lớn, tự động hóa và điện toán đám mây đang giúp doanh nghiệp nâng hiệu quả vận hành, giảm chi phí và mở ra mô hình kinh doanh mới. Trong dài hạn, đây là nguồn lực then chốt để nâng năng suất lao động và tạo tăng trưởng chất lượng cao.
Ngoài ra, xuất khẩu vẫn là trụ cột quan trọng nếu tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Các ngành như điện tử, linh kiện, dệt may xanh, nông sản chế biến và công nghiệp hỗ trợ còn nhiều dư địa mở rộng thị phần. Nếu doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đáp ứng tốt tiêu chuẩn xanh và quy tắc xuất xứ, xuất khẩu sẽ tiếp tục là “đầu kéo” của tăng trưởng.
Dù phía trước còn không ít thách thức, Việt Nam vẫn có nhiều cơ sở để kỳ vọng vào một giai đoạn tăng tốc mạnh hơn trong các quý tới. Điều quan trọng là các chính sách phải được triển khai nhanh, dòng vốn phải được khơi thông và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt cơ hội mới.
Quý II vì thế được xem là giai đoạn bản lề. Nếu các động lực tăng trưởng được kích hoạt đúng thời điểm và đồng bộ, nền kinh tế hoàn toàn có thể tạo đà bứt phá, tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng cao của năm 2026.
Nam Sơn
