Nhiều HTX đã chủ động thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh, từng bước mở rộng quy mô, nâng cao năng lực quản lý và định hướng hoạt động theo chuỗi giá trị sản phẩm, góp phần thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng ngàn lao động địa phương.
Nhiều “ngôi sao” HTX liên kết chặt chẽ với thành viên
Hiện toàn tỉnh có 12 Liên hiệp HTX, 1.223 HTX, có hơn 4.000 Tổ hợp tác đang hoạt động. Doanh thu bình quân khu vực HTX ước đạt gần 2.600 triệu đồng, tăng 108% so với cùng kỳ; Lợi nhuận bình quân đạt gần 300 triệu đồng, thu nhập bình quân người lao động trong HTX đạt khoảng 75 triệu đồng/năm.
Những mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ ngày càng phổ biến, góp phần làm tăng giá trị sản phẩm nông sản lên khoảng 20–25% so với sản xuất truyền thống, đồng thời mở rộng thị trường và nâng cao giá trị cạnh tranh.
Trên địa bàn tỉnh, trong năm 2025 nổi lên nhiều “ngôi sao” HTX được Liên minh HTX Việt Nam tôn vinh. Các tiêu chí chính được tôn vinh tập trung về cơ cấu tổ chức quản trị chặt chẽ, ứng dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất đạt các tiêu chuẩn chứng nhận trong nước và quốc tế, xây dựng hệ thống chuỗi liên kết theo giá trị gia tăng gắn với thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Tiêu biểu HTX Thanh long sạch Hòa Lệ không ngừng mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng thu hoạch trái thanh long tươi đến các sản phẩm chế biến, được xếp hạng OCOP 4 sao.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Tài chính đề nghị: “Trong thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh phải đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động để thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy cho khu vực HTX. Liên minh HTX chủ động tham mưu chiến lược để đưa luật và các văn bản hướng dẫn đi vào cuộc sống một cách thực chất. Trọng tâm là tuyên truyền thay đổi nhận thức và hướng dẫn các đơn vị tận dụng tối đa các chính sách mới về đất đai, tiếp cận vốn tín dụng và hoàn thành việc tổ chức lại hoạt động theo luật mới một cách thực chất, hiệu quả”.
Theo ông Huỳnh Cảnh - Chủ tịch Hiệp hội Thanh Long Bình Thuận: “HTX Thanh long sạch Hòa Lệ đã chuẩn hóa quy trình canh tác thanh long theo tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP khoảng 200 ha, xây dựng chuỗi liên kết với gần 10 doanh nghiệp sản xuất, tiêu thụ khoảng 5.000 tấn/năm trên thị trường trong và ngoài nước. Ngoài ra, HTX còn xây dựng hơn 3.300 m2 nhà xưởng, dây chuyền máy móc sơ chế, chế biến thanh long đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo nhu cầu khách hàng gồm các sản phẩm rượu vang, nước cốt lên men, mứt, nước ép, kẹo".
Cũng được tôn vinh ngôi sao HTX toàn quốc năm 2025, HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến hằng năm thực hiện đầy đủ cam kết theo hợp đồng nông hộ trong và ngoài thành viên với khâu đầu vào cung cấp nguồn giống rau chất lượng cao, vật tư phân bón, chế phẩm phòng bệnh cây trồng, quy trình sản xuất bảo đảm an toàn thực phẩm; khâu đầu ra truy xuất nguồn gốc, bao tiêu sản phẩm, linh hoạt giá thu mua ổn định cả năm hoặc theo từng thời điểm, bảo đảm cao hơn giá thị trường.
Giám đốc Mai Văn Khẩn chia sẻ, HTX đã liên kết chặt chẽ với khoảng 165 nông hộ trong và ngoài thành viên sản xuất trên tổng diện tích gần 280 ha rau, củ, quả chất lượng cao, đạt tổng sản lượng tiêu thụ từ 4.000 tấn tăng lên 4.720 tấn trong 2 năm gần đây, tổng doanh thu hàng chục tỷ đồng, giải quyết việc làm cho hàng chục lao động địa phương...
Phát triển kinh tế HTX gắn với xây dựng nông thôn mới
Theo thống kê của Liên minh HTX tỉnh, toàn tỉnh đến nay, có 970 HTX nông nghiệp, chiếm gần 80% tổng số HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Bên cạnh cung cấp dịch vụ đầu vào giống cây trồng, vật tư nông nghiệp, thức ăn gia súc, dịch vụ đầu ra, HTX thu mua trái cây, rau, củ, quả. Ngoài ra, các HTX nông nghiệp còn đầu tư chăn nuôi thủy hải sản, nuôi cá nước ngọt, du lịch canh nông, dịch vụ tín dụng nội bộ, chế biến sâu nông sản.
Bà Đinh Thị Hạnh - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh nhận định: “HTX nông nghiệp thành lập mới đều đạt yêu cầu về số lượng và chất lượng so với kế hoạch đề ra trong năm 2025. Kết quả số lượng HTX tổ chức sản xuất, kinh doanh rau, củ, quả doanh thu cao hơn năm trước. Nhiều thành viên HTX mạnh dạn đầu tư cơ sở hạ tầng, máy móc, trang thiết bị công nghệ cao để sơ chế, đóng gói, cải tiến bao bì, nhãn mác, phát triển chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ, mang lại thu nhập ổn định cho thành viên. Đặc biệt, nhiều HTX tại các khu vực Lâm Đồng đại ngàn và Lâm Đồng ngàn hoa đã chuyển giao nông hộ thành viên các quy trình sản xuất bền vững, hướng dẫn đăng ký mã vùng trồng, xây dựng thương hiệu cạnh tranh hiệu quả trên thị trường”.
Để thúc đẩy phát triển kinh tế HTX trong năm 2026, ông Nguyễn Khải, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh: “Liên minh HTX tỉnh tập trung hỗ trợ HTX nông nghiệp ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng sản phẩm chủ lực gắn với chương trình OCOP và xây dựng nông thôn mới; tích hợp công nghệ số vào thương mại điện tử; tư vấn về chứng nhận chất lượng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, đăng ký mã vùng trồng. Những HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả, Liên minh HTX tỉnh khuyến khích đầu tư thêm nhiều loại hình dịch vụ, ngành nghề kinh doanh phù hợp, đặc biệt, tăng cường mối liên kết giữa HTX với doanh nghiệp các dịch vụ đầu vào, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản lâu dài cho thành viên”.
Kinh tế HTX năm 2025 tại Lâm Đồng đã đạt được những bước phát triển rõ rệt cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả sản xuất. HTX ở đây không chỉ là đơn vị sản xuất mà còn là hạt nhân liên kết chuỗi giá trị, tạo sinh kế bền vững cho nông dân và lao động nông thôn. Với các định hướng phù hợp cho năm 2026, kinh tế HTX hứa hẹn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tăng trưởng bền vững và hội nhập thị trường quốc tế của tỉnh.
Hoàng Phương (t/h)
