Từ những dự án riêng lẻ đến các mắt xích của nền kinh tế
9 tháng năm 2026, Lào Cai chấp thuận đầu tư 38 dự án mới, trong khi cùng kỳ năm 2025 là 34 dự án. Mức tăng về số lượng không quá lớn, nhưng tổng vốn đăng ký lại tăng mạnh từ 12.004 tỷ đồng lên hơn 26.447 tỷ đồng.
Nếu nhìn vào cơ cấu vốn bình quân, sự thay đổi càng rõ. Mỗi dự án mới năm nay có quy mô vốn gần 696 tỷ đồng, gần gấp đôi mức hơn 353 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.
Điều này cho thấy câu chuyện thu hút đầu tư của Lào Cai đang dần chuyển từ “có thêm dự án” sang “dự án thuộc lĩnh vực nào và tạo ra chuỗi giá trị gì”. Các lĩnh vực được dòng vốn mới quan tâm gồm hạ tầng khu công nghiệp, năng lượng, logistics, phát triển đô thị, nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng tác động qua lại. Hạ tầng khu công nghiệp có thể tạo mặt bằng cho sản xuất; sản xuất làm phát sinh nhu cầu logistics; logistics hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa qua các cửa khẩu; còn chế biến giúp nâng giá trị nguyên liệu nông, lâm sản và khoáng sản trước khi đưa ra thị trường.
Nếu các dự án được triển khai đồng bộ, tác động của một khoản đầu tư không chỉ nằm trong phạm vi dự án mà còn có thể lan sang những doanh nghiệp cung ứng nguyên liệu, vận tải, kho bãi, cơ khí, dịch vụ và lao động địa phương.
Đây là điểm khác biệt giữa việc thu hút vốn theo số lượng với thu hút vốn theo cấu trúc. Một dự án lớn nhưng hoạt động tách rời nền kinh tế địa phương sẽ tạo hiệu ứng khác với dự án có khả năng kéo theo nhiều doanh nghiệp và dịch vụ vệ tinh.
Vì vậy, việc Lào Cai định hướng lại hoạt động xúc tiến đầu tư cho năm 2027 theo chiều sâu có thể được nhìn như bước tiếp theo của quá trình này.
“Đặt hàng” nhà đầu tư theo lợi thế của Lào Cai
Thay vì quảng bá môi trường đầu tư một cách dàn trải, Lào Cai đang xác định rõ hơn những lĩnh vực muốn ưu tiên. Bốn trụ cột được đặt ra gồm công nghiệp xanh, chế biến chế tạo; nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao; du lịch chất lượng cao; kinh tế cửa khẩu và thương mại.
Cách tiếp cận này đáng chú ý ở chỗ mỗi trụ cột đều gắn với một lợi thế hoặc nhu cầu phát triển cụ thể của địa phương.
Trong công nghiệp, trọng tâm là chế biến sâu khoáng sản, nông lâm sản và dược liệu, thay vì chỉ dừng ở khai thác hoặc bán nguyên liệu. Với nông nghiệp, công nghệ cao, sản xuất hữu cơ và kinh tế tuần hoàn được đặt vào trọng tâm nhằm nâng giá trị sản phẩm.
Ở lĩnh vực cửa khẩu, logistics và thương mại quốc tế được xem là không gian để mở rộng các dịch vụ hậu cần. Trong khi đó, du lịch được định hướng vào các sản phẩm nghỉ dưỡng, sinh thái và du lịch biên giới có giá trị gia tăng cao hơn.
Như vậy, xúc tiến đầu tư không đơn thuần là tìm kiếm doanh nghiệp có nhu cầu bỏ vốn, mà ngày càng giống một hoạt động “kết nối cung - cầu” giữa nhu cầu phát triển của địa phương với năng lực của nhà đầu tư.
Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 dự kiến triển khai 19 nhóm hoạt động, từ nghiên cứu thị trường, kết nối đối tác, quảng bá môi trường đầu tư đến hỗ trợ hoàn thiện thủ tục và xây dựng danh mục dự án. Cùng với đó là hoạt động đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư.
Một tín hiệu đáng chú ý khác là lượng dự án đang ở các khâu chuẩn bị vẫn lớn. Sở Tài chính đã trình UBND tỉnh xem xét 17 dự án, đang thẩm định 29 dự án và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ cho 41 dự án chưa đủ điều kiện thẩm định.
Những con số này cho thấy “nguồn cung” dự án tiềm năng còn khá lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lựa chọn kỹ hơn. Khi dòng vốn có xu hướng tập trung vào các dự án lớn, chất lượng quy hoạch, hạ tầng, đất đai, nhân lực và khả năng kết nối giữa các dự án sẽ ngày càng quan trọng.
Với Lào Cai, giai đoạn mới của xúc tiến đầu tư vì thế không chỉ là tìm thêm nhà đầu tư, mà là tìm đúng những doanh nghiệp có thể lấp đầy các mắt xích còn thiếu trong chuỗi giá trị của địa phương. Nếu kết nối được các mắt xích này, lợi ích của dòng vốn mới sẽ không chỉ nằm ở quy mô vốn đăng ký mà còn ở khả năng tạo ra một hệ sinh thái sản xuất, thương mại và dịch vụ rộng hơn.
Minh Thành (t/h)
