Theo Chiến lược, ngành thép sẽ ưu tiên phát triển các dòng sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Trọng tâm là thép hợp kim, thép không gỉ, thép chất lượng cao phục vụ cơ khí chế tạo, ô tô, đóng tàu, đường sắt, năng lượng và quốc phòng. Đồng thời, định hướng chuyển dịch cơ cấu sản phẩm nhằm giảm phụ thuộc vào thép nhập khẩu, đặc biệt ở các chủng loại thép đặc biệt mà trong nước chưa sản xuất được.
Về mục tiêu cụ thể, đến năm 2030, sản lượng thép thô dự kiến đạt khoảng 25–26 triệu tấn mỗi năm, tăng trưởng bình quân 7–8%/năm. Thép thành phẩm đạt 32–33 triệu tấn, tăng 5,5–6,5%/năm. Mức tiêu thụ bình quân đầu người dự kiến đạt 270–280 kg/năm, với khả năng đáp ứng 80–85% nhu cầu trong nước.
Giai đoạn đến năm 2035, sản lượng thép thô được kỳ vọng đạt 33–36 triệu tấn, thép thành phẩm 40–43 triệu tấn. Tỷ lệ tự chủ thị trường nội địa tăng lên 85–90%, đồng thời mở rộng xuất khẩu các sản phẩm có chất lượng cao. Tầm nhìn đến năm 2050, ngành thép đặt mục tiêu đạt 65–70 triệu tấn thép thô và 75–80 triệu tấn thép thành phẩm mỗi năm, đáp ứng tối đa nhu cầu trong nước và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là thúc đẩy sản xuất thép xanh, ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng và tận dụng tối đa nguyên liệu. Chiến lược khuyến khích đầu tư các dự án quy mô lớn, công nghệ hiện đại, ưu tiên đặt tại các địa phương có cảng nước sâu, thuận lợi về logistics, hạ tầng và nguồn năng lượng tái tạo.
Song song đó, ngành thép sẽ tăng cường liên kết chuỗi từ nghiên cứu, khai thác nguyên liệu đến sản xuất và phân phối sản phẩm. Định hướng phát triển công nghệ nội địa để sản xuất thép tấm cường độ cao, thép dự ứng lực, thép không gỉ chống ăn mòn cho công trình biển đảo, thép siêu nhẹ cho giao thông vận tải, thép thanh ray cho đường sắt cao tốc, ống thép đúc vận chuyển khí hóa lỏng và các sản phẩm phục vụ quốc phòng, an ninh.
Chiến lược cũng đề ra nhóm giải pháp đồng bộ về cơ chế chính sách, thị trường, khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực và bảo vệ môi trường. Trong đó, việc nâng cao năng lực cạnh tranh, chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế và chuyển đổi số trong quản trị, sản xuất được xem là nền tảng để ngành thép Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn vươn lên vị trí cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Với định hướng dài hạn này, ngành thép được kỳ vọng trở thành trụ cột công nghiệp quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh vật liệu, thúc đẩy công nghiệp hóa và phát triển kinh tế bền vững trong nhiều thập kỷ tới.
Nam Sơn (t/h)
