Theo Thông tư 50/2026/TT-NHNN vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành, tỷ lệ LDR tối đa được nâng lên 95%. Đây là thay đổi đáng chú ý bởi LDR là một trong những chỉ tiêu trực tiếp phản ánh mức độ sử dụng nguồn tiền gửi để cấp tín dụng của ngân hàng.
So với quy định trước đây tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN đã được sửa đổi, bổ sung, mức trần mới cao hơn 10 điểm phần trăm. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số 95%, mà ở cách NHNN thiết kế lại phương pháp tính và đặt LDR trong tổng thể các yêu cầu quản trị thanh khoản.
Thêm dư địa tín dụng, thay đổi cách đo nguồn vốn
Theo quy định mới, việc xác định LDR có một số điều chỉnh về cả dư nợ và nguồn vốn làm cơ sở tính toán. Đáng chú ý, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được loại trừ 100%; tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được loại trừ 80%, hoặc theo tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định từng thời kỳ.
Cùng với đó, nguồn vốn làm cơ sở tính LDR được mở rộng, bao gồm một số khoản vay nước ngoài, trái phiếu quốc tế, vốn chủ sở hữu và các quỹ sau điều chỉnh, vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro cùng một số nguồn vốn khác.
Cách tính mới vì vậy không đơn thuần là nâng trần từ 85% lên 95%. Việc thay đổi cấu phần nguồn vốn có thể tạo dư địa khác nhau cho từng ngân hàng, tùy thuộc vào cơ cấu tiền gửi, vốn vay và nguồn vốn dài hạn.
Ở góc độ hoạt động, ngưỡng LDR cao hơn tạo thêm khoảng không để các ngân hàng chuyển hóa nguồn vốn huy động thành tín dụng. Điều này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh và đầu tư tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.
Tuy nhiên, khả năng mở rộng cho vay sẽ không chỉ được nhìn qua LDR.
LCR, NSFR đưa quản trị thanh khoản sang chuẩn mới
Điểm mới đáng chú ý của Thông tư 50 là bổ sung tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy (LEV).
Nếu LDR chủ yếu phản ánh mối quan hệ giữa tín dụng và nguồn tiền gửi, LCR và NSFR cung cấp thêm các góc đo về khả năng đáp ứng nghĩa vụ thanh khoản trong ngắn hạn và mức độ ổn định của nguồn vốn trong dài hạn.
Theo lộ trình, các ngân hàng có năng lực và quản trị tốt được đăng ký áp dụng sớm hoặc áp dụng ngay ngưỡng 100% đối với LCR và NSFR. Từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng không đăng ký áp dụng sớm sẽ phải thực hiện hai tỷ lệ này theo quy định mới.
Đáng chú ý, khi ngân hàng đạt ngưỡng tuân thủ 100% đối với LCR và NSFR, ngân hàng không phải tiếp tục tuân thủ LDR theo Thông tư 50. Cách thiết kế này cho thấy định hướng quản lý đang chuyển dần từ việc kiểm soát một tỷ lệ tín dụng cố định sang đánh giá năng lực thanh khoản và mức độ an toàn của từng ngân hàng trên nhiều phương diện.
Trong trường hợp vi phạm LCR, ngân hàng phải chủ động thực hiện các biện pháp xử lý như vay tổ chức tín dụng khác, vay tổ chức tài chính nước ngoài hoặc sử dụng các cam kết tiền gửi có kỳ hạn không hủy ngang. Nếu mức sử dụng biện pháp tự xử lý từ 10% trở lên so với tài sản có tính thanh khoản cao, NHNN sẽ tăng cường giám sát và áp dụng biện pháp xử lý theo quy định.
Như vậy, Thông tư 50 không chỉ mở rộng dư địa cho tín dụng mà đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị rủi ro. Đây cũng là bước chuyển quan trọng trong quá trình hoàn thiện khuôn khổ an toàn ngân hàng theo hướng tiệm cận Basel III, khi sức khỏe của mỗi ngân hàng được đánh giá không chỉ bằng khả năng cho vay mà còn bằng khả năng duy trì thanh khoản và nguồn vốn ổn định.
Nam Sơn (t/h)
