Từ vài thùng dế giống đến trang trại rộng hơn 2.000 m²
Xã Nam Ban Lâm Hà vốn được biết đến là vùng chuyên canh cà phê và phát triển mạnh các mô hình du lịch canh nông. Tận dụng điều kiện tự nhiên thuận lợi cùng xu hướng đa dạng hóa sinh kế nông thôn, anh Lưu Văn Châm ở thôn 2 Mê Linh đã lựa chọn con dế làm vật nuôi chủ lực để phát triển kinh tế gia đình.
Sinh ra trong gia đình thuần nông, nhiều năm gắn bó với ruộng đồng nhưng thu nhập bấp bênh, anh Châm luôn trăn trở tìm kiếm hướng đi mới. Trong quá trình tìm hiểu các mô hình chăn nuôi đặc sản, anh nhận thấy dế sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật như vốn đầu tư thấp, ít dịch bệnh, dễ chăm sóc, thời gian quay vòng nhanh và thị trường tiêu thụ ngày càng mở rộng.
Những ngày đầu khởi nghiệp, anh chỉ nuôi thử nghiệm vài thùng xốp dế giống. Bằng sự kiên trì học hỏi kỹ thuật, nghiên cứu tập tính sinh trưởng và tích lũy kinh nghiệm thực tế, đàn dế phát triển ổn định, đầu ra thuận lợi. Thành công bước đầu đã tiếp thêm động lực để anh mở rộng quy mô sản xuất.
Đến nay, gia đình anh đã đầu tư xây dựng trang trại nuôi dế rộng hơn 2.000 m² với hệ thống chuồng trại bê tông kiên cố, bố trí khoa học theo từng khu vực nuôi sinh sản, nuôi giống và nuôi thương phẩm.
Theo anh Châm, điều kiện khí hậu tại địa phương khá phù hợp với sự sinh trưởng của dế. Nguồn thức ăn chủ yếu là rau xanh, cỏ, bắp và phụ phẩm nông nghiệp nên chi phí đầu tư không cao. Nếu đảm bảo chuồng trại thông thoáng, kiểm soát tốt nhiệt độ và độ ẩm, con dế có thể mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể.
Hiện mỗi tháng trang trại xuất bán khoảng 100 kg dế thương phẩm với giá dao động từ 130.000 – 180.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí thức ăn, điện nước và con giống, gia đình thu lãi bình quân từ 10 – 12 triệu đồng/tháng. Sản phẩm chủ yếu được cung cấp cho các nhà hàng, quán ăn tại khu vực Lâm Hà và Đà Lạt. Ngoài ra, anh còn ấp trứng và cung cấp dế giống cho người nuôi với giá từ 300.000 – 500.000 đồng/kg.
Gia tăng giá trị từ mô hình nông nghiệp trải nghiệm
Không dừng lại ở việc bán dế thương phẩm, anh Châm tiếp tục tìm hướng nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chế biến thực phẩm và phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm.
Nhận thấy lượng khách tham quan đến khu vực Nam Ban Lâm Hà ngày càng tăng, anh mạnh dạn mở quán ăn gia đình với nhiều món đặc sản chế biến từ dế như dế chiên giòn, dế rang lá chanh, dế tẩm bột chiên... phục vụ du khách trong và ngoài tỉnh.
Nguồn nguyên liệu được chủ động từ chính trang trại giúp gia đình kiểm soát chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và giảm đáng kể chi phí đầu vào. Nhờ đó, hoạt động kinh doanh ngày càng ổn định, lượng khách quen tăng dần qua từng năm.
“Tôi mong muốn biến con dế trở thành một sản phẩm đặc trưng của địa phương. Khi du khách đến thưởng thức và cảm nhận được sự độc đáo của món ăn, họ sẽ nhớ đến vùng đất Nam Ban Lâm Hà và nghề nuôi dế của người dân nơi đây”, anh Châm chia sẻ.
Bên cạnh thưởng thức ẩm thực, du khách còn được trực tiếp tham quan quy trình nuôi dế, tìm hiểu vòng đời sinh trưởng của loài côn trùng này, tham quan hầm nấu rượu và hệ thống hầm ủ rượu dưới lòng đất – những trải nghiệm mới lạ thu hút đông đảo khách trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, nhiều du khách nước ngoài bày tỏ sự thích thú khi được tận mắt chứng kiến mô hình nuôi một loại côn trùng đặc sản và thưởng thức các món ăn chế biến từ nguồn nguyên liệu độc đáo này.
Mở hướng làm giàu bền vững cho nông thôn Lâm Đồng
Theo đánh giá của nhiều hộ dân địa phương, mô hình nuôi dế của anh Lưu Văn Châm không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình mà còn trở thành địa chỉ để nông dân, thanh niên khởi nghiệp tìm đến tham quan, học tập kinh nghiệm.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang định hướng phát triển theo hướng đa giá trị, kết hợp sản xuất với dịch vụ và du lịch, mô hình của anh Châm là minh chứng sinh động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân thời kỳ mới.
Con dế là vật nuôi ít dịch bệnh, chi phí thấp, thời gian nuôi ngắn, chỉ từ 40 – 45 ngày đã có thể xuất bán. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, người nuôi cần nắm vững kỹ thuật chăm sóc, xây dựng môi trường nuôi phù hợp, chủ động phòng tránh chuột, kiến và các tác nhân gây hại.
Nhiều chuyên gia cho rằng, để nghề nuôi dế phát triển bền vững, địa phương cần quan tâm hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm, kết nối thị trường tiêu thụ, phát triển các chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị gia tăng và tạo đầu ra ổn định cho người dân.
Từ mô hình nuôi dế kết hợp du lịch trải nghiệm tại xã Nam Ban Lâm Hà có thể thấy rằng, khi người nông dân biết phát huy tiềm năng sẵn có của địa phương, mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất và khai thác hiệu quả lợi thế du lịch nông nghiệp, thì những mô hình quy mô nhỏ vẫn có thể tạo nên giá trị kinh tế lớn, góp phần thúc đẩy phát triển nông thôn theo hướng xanh, bền vững và giàu bản sắc của Lâm Đồng.
Hoàng Phương
