Theo ông Đỗ Ngọc Tài, Tân Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025 là một năm đầy thách thức đối với ngành. Mặc dù thị trường thế giới có dấu hiệu phục hồi, song diễn biến không đồng đều; các rào cản thương mại, thuế quan và kỹ thuật ngày càng gia tăng. Trong nước, thiên tai, bão lũ và thời tiết cực đoan tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến khai thác, nuôi trồng, chế biến và logistics. Bên cạnh đó, áp lực từ chi phí sản xuất, tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc, dịch bệnh và lao động vẫn hiện hữu.
Tuy vậy, ngành thủy sản Việt Nam đã cho thấy bản lĩnh vượt khó. Cộng đồng doanh nghiệp và người sản xuất nguyên liệu đã linh hoạt thích ứng, duy trì nhịp sản xuất, giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị.
Thành quả nổi bật nhất trong năm 2025 là kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước tới nay. Đây là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ của hàng nghìn doanh nghiệp, cơ sở nuôi trồng, khai thác, chế biến và hàng trăm nghìn lao động trong toàn chuỗi, cùng sự đồng hành của các cơ quan quản lý và đối tác quốc tế.
Năm 2026 cũng đánh dấu giai đoạn khởi đầu nhiệm kỳ VII của VASEP (2026–2030), trong bối cảnh kinh tế – thương mại toàn cầu tiếp tục biến động khó lường. Trước thực tế đó, VASEP xác định phương châm hành động xuyên suốt là “Chủ động thích ứng – Đổi mới sáng tạo – Phát triển bền vững”.
Phát triển có trách nhiệm tiếp tục là yêu cầu cốt lõi của ngành, trong đó chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được xem là nhiệm vụ nền tảng. Theo ông Đỗ Ngọc Tài, chống IUU không chỉ nhằm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu, mà quan trọng hơn là xây dựng một nghề cá hiện đại, minh bạch và bền vững. Nhiều doanh nghiệp hải sản thành viên VASEP đã cam kết không thu mua, chế biến và xuất khẩu sản phẩm có nguồn gốc IUU, qua đó bảo vệ uy tín ngành hàng và sinh kế lâu dài của ngư dân.
Đánh giá tại Lễ tổng kết xuất khẩu thủy sản năm 2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết tổng sản lượng thủy sản cả năm đạt khoảng 9,95 triệu tấn – mức cao nhất từ trước đến nay; kim ngạch xuất khẩu đạt 11,32 tỷ USD, chưa kể khoảng 250 triệu USD từ bột cá. Những con số này phản ánh rõ sự nâng cao về trình độ công nghệ, năng lực chế biến và sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam.
Bước sang năm 2026, cùng với tôm và cá tra, nhiều lĩnh vực mới như nuôi biển, cá rô phi mặn lợ, rong – tảo biển và chế biến sâu được kỳ vọng sẽ tạo dư địa tăng trưởng mới. Với định hướng “kỷ cương – trách nhiệm – đổi mới – bứt phá”, ngành thủy sản Việt Nam đang từng bước khẳng định con đường phát triển xanh, minh bạch và bền vững trong giai đoạn mới.
Nam Sơn (t/h)
