Trước đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đã khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Sự ra đời của Nghị quyết 79-NQ/TW cho thấy định hướng phát triển hài hòa giữa các thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo nhưng không tách rời khỏi cơ chế thị trường. Điểm đáng chú ý là phạm vi của khu vực này được mở rộng, bao gồm toàn bộ tài sản công, nguồn lực tài chính, tài nguyên và các tổ chức do Nhà nước quản lý, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong điều hành và phát triển.
Tuy nhiên, “chủ đạo” không đồng nghĩa với bao trùm hay can thiệp sâu vào mọi lĩnh vực. Ngược lại, yêu cầu đặt ra là khu vực kinh tế nhà nước phải tập trung vào những lĩnh vực then chốt có tính nền tảng và lan tỏa cao như hạ tầng chiến lược, năng lượng, tài chính và các ngành công nghệ mới. Đây là những lĩnh vực mà khu vực tư nhân khó có thể đầu tư quy mô lớn hoặc chấp nhận rủi ro cao trong giai đoạn đầu. Khi đảm nhận tốt vai trò này, kinh tế nhà nước sẽ trở thành “bệ đỡ” vững chắc, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tạo môi trường thuận lợi cho các thành phần khác phát triển.
Một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là đổi mới mô hình doanh nghiệp nhà nước theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Điều này đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ lãnh đạo có năng lực, được lựa chọn dựa trên kết quả thực tiễn và khả năng quản trị, thay vì chỉ dựa vào cơ chế bổ nhiệm hành chính. Đồng thời, nguồn nhân lực cần được nâng cao về chất lượng, đặc biệt là khả năng làm chủ công nghệ, thích ứng với xu hướng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Cùng với đó, việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ giúp doanh nghiệp nhà nước nâng cao năng lực cạnh tranh. Thay vì hoạt động khép kín, khu vực này cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp tư nhân và khu vực đầu tư nước ngoài, hình thành hệ sinh thái sản xuất – kinh doanh có tính kết nối cao, qua đó phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn nền kinh tế.
Một yếu tố không thể thiếu là hoàn thiện thể chế và môi trường kinh doanh. Khi các nguyên tắc thị trường được thực thi đầy đủ, minh bạch và ổn định, doanh nghiệp nhà nước sẽ có động lực tự đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và chịu trách nhiệm với các quyết định của mình. Điều này cũng góp phần xóa bỏ tâm lý trông chờ vào ưu đãi, tạo sự cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Trong bối cảnh đó, mục tiêu xây dựng những doanh nghiệp nhà nước thực sự mạnh, có khả năng dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Vai trò “sếu đầu đàn” không còn được đo bằng quy mô hay nguồn lực nắm giữ, mà bằng hiệu quả hoạt động, năng lực đổi mới và khả năng tạo ra giá trị cho nền kinh tế.
Có thể thấy, việc tái định vị kinh tế nhà nước theo tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW là bước đi quan trọng nhằm tạo lập nền tảng phát triển bền vững. Khi khu vực này vận hành hiệu quả, gắn kết chặt chẽ với thị trường và các thành phần kinh tế khác, nó sẽ trở thành động lực quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và ổn định trong giai đoạn tới.
Nam Sơn (t/h)
