Lần sau nặng hơn lần trước
Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, những ngày gần đây số ca mắc tay chân miệng gia tăng rõ rệt, trong đó nhiều trẻ nhiễm chủng EV71 - chủng virus có độc lực cao, dễ gây biến chứng nặng. Đáng chú ý, không ít trẻ từng mắc tay chân miệng trước đó nhưng vẫn tái nhiễm chỉ sau thời gian ngắn.
Con của chị Hứa Thị Thiệu (ở Dương Hòa, Hà Nội), 16 tháng tuổi nhập viện sau nhiều ngày sốt cao, ban đầu được chẩn đoán sốt virus. Tuy nhiên, khi trẻ xuất hiện dấu hiệu giật mình, gia đình đưa đến bệnh viện thì được xác định mắc tay chân miệng do EV71 kèm biến chứng hô hấp, viêm phế quản phổi.
Điều khiến gia đình lo lắng là chỉ ba tuần trước đó, trẻ đã từng mắc tay chân miệng. “Tôi không nghĩ con có thể mắc lại nhanh như vậy, mà lần sau lại diễn biến nặng hơn lần trước”, chị Thiệu chia sẻ.
Tương tự, con của chị Nguyễn Thị Huệ (ở Phú Nghĩa, Hà Nội) xuất hiện tình trạng chảy nhiều nước dãi, đau miệng, nổi nốt nhỏ ở tay chân nhưng gia đình chỉ nghĩ trẻ bị nhiệt miệng vì trước đó đã từng mắc tay chân miệng cách đây một năm. Chỉ đến khi trẻ liên tục giật mình, quấy khóc ban đêm, gia đình mới đưa đi khám và được chẩn đoán mắc tay chân miệng độ 2A do EV71.
Theo bác sĩ tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra nên trẻ có thể mắc đi mắc lại nhiều lần vì không có miễn dịch chéo giữa các chủng. Trong đó, EV71 là chủng nguy hiểm nhất, dễ gây biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp.
Tại khu vực phía Nam, dịch tay chân miệng đang diễn biến phức tạp, đặc biệt tại TP. HCM, nơi ghi nhận hàng nghìn ca mắc cùng sự tái xuất của EV71. Thành phố đã ghi nhận 332 ổ dịch, trong đó có 181 ổ dịch tại trường học và hơn 150 ổ dịch cộng đồng. EV71 hiện chiếm khoảng 24-25% mẫu bệnh phẩm được xét nghiệm, làm gia tăng nguy cơ các ca bệnh diễn biến nặng.
Không chủ quan với dấu hiệu giật mình
Các bác sĩ cho biết, trong số trẻ đang điều trị tay chân miệng, phần lớn nhập viện vì xuất hiện dấu hiệu giật mình khi ngủ. Đây là một trong những biểu hiện quan trọng cảnh báo nguy cơ tổn thương thần kinh do virus.
Nếu trẻ đang ngủ yên, không có tác động bên ngoài nhưng bất ngờ giật mình rồi ngủ tiếp, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý. Ngoài ra, các dấu hiệu như run tay chân, đi không vững, lơ mơ, nôn nhiều, quấy khóc kéo dài, sốt cao liên tục khó hạ cũng có thể là cảnh báo bệnh chuyển nặng.
Các chuyên gia cũng lưu ý, mức độ nặng nhẹ của tay chân miệng không phụ thuộc vào số lượng nốt ban. Có trẻ nổi nhiều nốt nhưng bệnh nhẹ, song cũng có trẻ chỉ vài nốt nhỏ nhưng đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Trong chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần đặc biệt tránh những sai lầm phổ biến như kiêng tắm cho trẻ, tự ý dùng kháng sinh hoặc chích vỡ các bóng nước. Bệnh tay chân miệng do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng. Trẻ vẫn cần được tắm rửa sạch sẽ bằng xà phòng để tránh bội nhiễm ngoài da.
Về thuốc, phụ huynh chỉ nên sử dụng các nhóm thuốc cơ bản như hạ sốt bằng paracetamol, dung dịch bù nước điện giải, nước muối sinh lý vệ sinh miệng, thuốc sát khuẩn nhẹ ngoài da và men vi sinh nếu có rối loạn tiêu hóa. Việc dùng corticoid, thuốc truyền miệng hoặc các thuốc không rõ nguồn gốc có thể khiến bệnh nặng hơn.
Dịch tay chân miệng hiện đang tăng nhanh tại nhiều địa phương phía Nam, với số ca mắc tại TP. HCM tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ năm trước và đã ghi nhận các trường hợp tử vong. Ngành y tế đang yêu cầu tăng cường giám sát tại trường học, cộng đồng và cơ sở y tế nhằm ngăn chặn dịch lan rộng trước mùa mưa.
Thiên Trường
