Về phương án vận hành vùng phát thải thấp (LEZ), do pháp luật hiện hành chưa có chế tài riêng đối với lỗi vi phạm tiêu chuẩn khí thải khi vào vùng kiểm soát, TPHCM dự kiến triển khai hệ thống biển báo, biển phụ cấm phương tiện không đạt chuẩn lưu thông. Người điều khiển xe vi phạm sẽ bị xử phạt nguội theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP về hành vi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo đường bộ, với mức phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng đối với xe máy và từ 400.000 đến 600.000 đồng đối với ô tô. Nhằm phục vụ công tác giám sát, thành phố lên kế hoạch thuê dịch vụ công nghệ thông tin với kinh phí khái toán khoảng 700 tỷ đồng trong 5 năm, kết nối trực tiếp dữ liệu từ 304 camera nhận diện biển số tự động đặt tại 157 cửa ngõ vùng LEZ với cơ sở dữ liệu đăng kiểm quốc gia để chuyển cơ quan công an xử lý theo thẩm quyền.
Dự thảo đề án khẳng định thành phố không áp dụng biện pháp thu hồi hay tiêu hủy đại trà đối với các dòng xe cũ dưới chuẩn, bảo đảm trọn vẹn quyền định đoạt và giao dịch tài sản của người dân theo quy định của Hiến pháp và pháp luật dân sự. Thay vào đó, chính quyền sẽ phối hợp cùng các hãng sản xuất xe lớn xây dựng chương trình thu cũ đổi mới kết hợp hỗ trợ kinh phí.
Để quản lý hiệu quả gói ngân sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện dự kiến lên tới 10.273,2 tỷ đồng, TPHCM thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm ngăn chặn nguy cơ trục lợi chính sách. Toàn bộ xe nhận tiền hỗ trợ phải thực hiện định danh số trên hệ thống quản lý phương tiện xanh của địa phương. Riêng đối với nhóm phương tiện kinh doanh dịch vụ vận tải như taxi, xe ôm công nghệ, xe giao hàng, chủ xe bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và kết nối dữ liệu liên tục với hệ thống điều hành của thành phố.
Đề án này là giải pháp cấp bách nhằm giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường tại một siêu đô thị có quy mô 14 triệu dân và hơn 12,8 triệu phương tiện giao thông đường bộ, giảm thiểu tổn thất kinh tế do bụi mịn gây ra ước tính hơn 3.000 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tâm An
