Chính thức bỏ cơ chế hỗ trợ thuốc miễn phí một phần
Từ ngày 10/7 tới đây, Thông tư số 16/2026/TT-BYT của Bộ Y tế về thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí tại các cơ sở khám chữa bệnh chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến quyền lợi của người bệnh. Một trong những điểm mới quan trọng nhất là việc loại bỏ hình thức hỗ trợ miễn phí một phần số lượng thuốc trong chu kỳ hoặc liệu trình điều trị, vốn từng được áp dụng phổ biến trong nhiều chương trình hỗ trợ bệnh nhân những năm qua.
Trước đây, theo Thông tư 31/2018 của Bộ Y tế, các chương trình hỗ trợ thuốc có thể được triển khai dưới hai hình thức gồm hỗ trợ miễn phí toàn bộ hoặc hỗ trợ miễn phí một phần thuốc điều trị.
Từ cơ sở pháp lý này, nhiều chương trình hỗ trợ quen thuộc đã được triển khai như mô hình "mua 2 tặng 1", hỗ trợ theo tỷ lệ chi phí điều trị, đồng chi trả hoặc hỗ trợ sau khi bệnh nhân vượt ngưỡng chi phí nhất định. Những chương trình này từng giúp nhiều bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo giảm đáng kể gánh nặng tài chính trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, theo quy định mới, hình thức hỗ trợ miễn phí một phần không còn được đề cập. Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí sẽ được thực hiện theo cơ chế mới đơn giản hơn.
Giảm thủ tục, tạo điều kiện tiếp cận thuốc hỗ trợ
Theo quy định hiện hành, các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí một phần phải được Bộ Y tế xem xét và phê duyệt nội dung trước khi triển khai.
Với Thông tư 16/2026, thủ tục này được cắt giảm đáng kể. Các cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh chỉ cần ký kết văn bản thỏa thuận để tổ chức chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí. Động thái này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian triển khai các chương trình hỗ trợ điều trị, giúp người bệnh sớm tiếp cận nguồn thuốc hỗ trợ hơn so với trước đây.
Ưu tiên nhiều nhóm đối tượng yếu thế
Trong văn bản hướng dẫn mới, Bộ Y tế khuyến khích các chương trình hỗ trợ thuốc tập trung vào những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương hoặc có hoàn cảnh khó khăn.
Các đối tượng được ưu tiên gồm người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội và người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Ngoài ra, người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế nhưng vẫn phải gánh chịu chi phí điều trị lớn cũng được khuyến khích đưa vào diện hỗ trợ. Các nhóm đối tượng ưu tiên này phải được ghi rõ trong văn bản thỏa thuận giữa đơn vị kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh.
Không được gắn điều kiện thương mại với thuốc hỗ trợ
Thông tư mới cũng quy định rõ việc hỗ trợ thuốc phải được thực hiện dựa trên khả năng hỗ trợ của doanh nghiệp dược, đồng thời bảo đảm nguyên tắc không thu tiền, không kèm theo điều kiện thương mại hoặc ràng buộc người bệnh.
Việc hỗ trợ thuốc cũng không được làm ảnh hưởng đến quyết định chuyên môn của bác sĩ, không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị hoặc chỉ định sử dụng thuốc. Theo Bộ Y tế, mục tiêu của quy định này là bảo đảm việc sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả và minh bạch.
Bảo hiểm y tế không thanh toán phần thuốc được hỗ trợ miễn phí
Một điểm đáng chú ý khác là Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã được sử dụng cho người bệnh có thẻ BHYT. Quy định này nhằm tránh tình trạng thanh toán trùng lặp, đồng thời bảo đảm việc quản lý nguồn thuốc hỗ trợ đúng bản chất và minh bạch trong sử dụng ngân sách bảo hiểm y tế.
Người bệnh tham gia trên tinh thần tự nguyện
Theo Thông tư 16/2026, người bệnh tham gia chương trình hỗ trợ thuốc hoàn toàn trên cơ sở tự nguyện.
Người tham gia phải ký phiếu đăng ký tự nguyện và cam kết thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến việc nhận, sử dụng thuốc hỗ trợ.
Trong trường hợp ngừng điều trị hoặc không tiếp tục tham gia chương trình, người bệnh hoặc người nhà có trách nhiệm thông báo cho bác sĩ điều trị và hoàn trả số thuốc đã được cấp nhưng chưa sử dụng.
Bộ Y tế kỳ vọng những thay đổi trong quy định mới sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, mở rộng cơ hội tiếp cận thuốc miễn phí cho người bệnh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực hỗ trợ trong lĩnh vực y tế.
Hưng Phúc (t/h)
