Giá vé leo thang, chi phí về quê đội lên gấp nhiều lần ngày thường
Khảo sát trực tiếp trên các hệ thống bán vé của các hãng hàng không trong nước cho thấy, ở giai đoạn cao điểm Tết (từ khoảng 23 đến 28 tháng Chạp), giá vé máy bay từ TP. HCM đi các tỉnh miền Trung và miền Bắc đều tăng mạnh so với ngày thường.
Cụ thể, chặng TP. HCM – Hà Nội ghi nhận mức giá phổ biến từ khoảng 3,4 – 3,7 triệu đồng/chiều, tùy hãng và khung giờ bay. Vé khứ hồi cho hành trình này có thể lên tới 6 – 7,5 triệu đồng, thậm chí cao hơn nếu bay vào ngày đẹp, giờ thuận tiện. Với các tuyến miền Trung như TP. HCM – Đà Nẵng, TP. HCM – Vinh, TP. HCM – Huế, giá vé một chiều dao động từ khoảng hơn 3 triệu đồng, trong khi vé khứ hồi phổ biến hơn 6 triệu đồng.
Mức giá này khiến nhiều người lao động không khỏi chùn bước. Chị Nguyễn Thị Lan, công nhân may tại một khu công nghiệp ở TP. HCM cho biết, thu nhập mỗi tháng của chị khoảng 8 triệu đồng, nhưng riêng tiền vé máy bay khứ hồi về Hà Nội đã gần bằng cả tháng lương.
“Nếu mua vé máy bay thì coi như hết sạch tiền, chưa kể còn tiền quà cáp, chi tiêu Tết. Nhiều khi nghĩ lại thấy Tết mà áp lực hơn cả ngày thường” - chị Lan chia sẻ.
Tương tự, anh Lê Văn Trường, tài xế công nghệ quê Nghệ An cho hay, dù đã theo dõi giá vé từ sớm nhưng càng gần Tết, giá càng tăng. “Có lúc thấy vé hơn 6 triệu đồng khứ hồi, tôi đành bỏ ý định bay, chuyển sang đi xe khách mất gần hai ngày cho đỡ tốn tiền. Đi mệt nhưng còn hơn không có Tết” - anh Trường nói.
Chị Nguyễn Thị Huệ (32 tuổi, công nhân may, quê Nghệ An) chia sẻ, năm nay chị dự định về quê bằng máy bay vì quãng đường xa, thời gian nghỉ Tết ngắn. Tuy nhiên, khi tra cứu giá vé khứ hồi, chị “choáng váng” vì mức giá lên tới gần 7 triệu đồng, chưa kể chi phí đi lại phát sinh.
“Lương công nhân của tôi chưa đến 10 triệu đồng/tháng. Vé máy bay gần bằng cả tháng lương thì làm sao dám mua. Tôi năm nay sẽ ở lại TP. HCM, gửi tiền về cho bố mẹ coi như là Tết” - chị Huệ ngậm ngùi.
Không ít lao động cho biết, các chương trình vé giá rẻ nếu có cũng nhanh chóng “cháy vé” hoặc rơi vào khung giờ bay không thuận tiện, khiến họ khó tiếp cận. Với nhiều gia đình có từ hai đến ba người cùng về quê, tổng chi phí vé máy bay có thể lên tới cả chục triệu đồng, con số vượt quá khả năng chi trả của phần lớn công nhân, lao động tự do.
Chuyên gia lý giải và bài toán chưa có lời giải cho người thu nhập thấp
Theo các chuyên gia, việc giá vé máy bay tăng cao vào dịp Tết là điều đã được dự báo từ trước do quy luật cung – cầu. Nhu cầu đi lại tăng đột biến trong khi năng lực khai thác của các hãng có giới hạn, đặc biệt ở các khung giờ đẹp và chặng bay “nóng” như TP. HCM – Hà Nội, TP. HCM – miền Trung.
Chuyên gia phân tích, Tết là giai đoạn cao điểm đặc biệt, khi lượng khách một chiều tăng mạnh nhưng chiều ngược lại thường vắng khách, khiến chi phí khai thác của hãng bị đội lên. “Giá vé phản ánh bài toán kinh tế của hãng bay. Tuy nhiên, khi mức giá vượt quá khả năng chi trả của số đông người lao động, thì câu chuyện không chỉ là thị trường mà còn là vấn đề an sinh” - chuyên gia nhận định.
Ngoài ra, về phía người tiêu dùng, việc đặt vé sớm từ vài tháng trước, chấp nhận bay lệch ngày hoặc khung giờ ít thuận tiện có thể giúp tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đây không phải lúc nào cũng là lựa chọn khả thi với người lao động, nhất là nhóm làm việc theo ca, phụ thuộc lịch sản xuất.
Từ góc độ xã hội, nhiều ý kiến cho rằng, cần có các giải pháp căn cơ hơn để giảm gánh nặng chi phí đi lại dịp Tết cho người thu nhập thấp, như tăng thêm chuyến bay đêm, mở rộng nguồn cung ghế ở các chặng trục, hoặc nghiên cứu cơ chế vé ưu đãi cho công nhân, người lao động xa quê. Bởi lẽ, với họ, Tết không chỉ là kỳ nghỉ mà còn là dịp hiếm hoi được đoàn tụ sau một năm mưu sinh vất vả.
Trong bối cảnh giá vé máy bay tiếp tục neo cao, nhiều người lao động đành chấp nhận “hy sinh tiện nghi”, quay lại với tàu hỏa, xe khách hoặc thậm chí ở lại thành phố làm việc xuyên Tết. Giấc mơ về một chuyến bay nhanh chóng, thuận tiện để về nhà sum họp vẫn còn đó, nhưng với không ít người, nó đang ngày càng trở nên… xa tầm tay.
Hoàng Bách
