Đề án đặt mục tiêu xây dựng mô hình cửa khẩu dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), mạng 5G và phương tiện vận tải tự động. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực thông quan, tăng cường kết nối với hệ thống hạ tầng như đường sắt, cao tốc và cảng cạn nội địa, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng giữa Việt Nam, ASEAN và khu vực Tây Nam Trung Quốc.
Một trong những mục tiêu trọng tâm là giải quyết căn bản tình trạng ùn tắc hàng hóa, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và giảm chi phí vận chuyển. Đồng thời, mô hình cửa khẩu thông minh cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và đảm bảo an ninh khu vực biên giới.
Theo lộ trình, Đề án sẽ được triển khai từ quý II/2026. Tại lối thông quan Kim Thành, giai đoạn 1 kéo dài đến hết quý I/2027, tập trung hoàn thiện hạ tầng và hệ thống công nghệ; giai đoạn 2 bắt đầu từ quý II/2027. Đối với Bản Vược, giai đoạn 1 thực hiện đến hết năm 2028 và giai đoạn 2 triển khai từ năm 2029.
Đề án trước mắt áp dụng với một số nhóm hàng như nông sản, linh kiện điện tử xuất khẩu và các mặt hàng nhập khẩu gồm phân bón, hóa chất, than cốc, thương mại điện tử. Danh mục này sẽ được mở rộng theo nhu cầu thực tế trong quá trình vận hành.
Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là nâng năng lực vận chuyển hàng hóa qua hai lối thông quan lên gấp đôi, giảm từ 20–30% chi phí logistics và đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 9 tỷ USD.
UBND tỉnh Lào Cai được giao chủ trì triển khai Đề án, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện cơ chế, hạ tầng và thủ tục đối ngoại. Việc xây dựng cửa khẩu thông minh không chỉ tạo động lực phát triển kinh tế biên mậu mà còn mở ra hướng đi mới trong chuyển đổi số lĩnh vực logistics của Việt Nam.
Hậu Thạch(t/h)
