Cán cân thương mại cải thiện trong tháng 10
Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, 15 ngày đầu tháng 10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 56,68 tỷ USD, tăng 48,5% so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu đạt 29,25 tỷ USD, cao hơn nhập khẩu 27,43 tỷ USD.
Nhờ xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu trong nửa đầu tháng, cán cân thương mại tiếp tục cải thiện. Tính từ đầu năm đến ngày 15/10, xuất khẩu đạt 463,7 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 481,36 tỷ USD, đưa mức nhập siêu xuống khoảng 17,6 tỷ USD, thấp hơn mức 19,4 tỷ USD sau 9 tháng.
Đáng chú ý, chỉ sau 9,5 tháng, quy mô thương mại hàng hóa đã vượt mức 930 tỷ USD của cả năm 2025. Với tốc độ hiện tại, tổng kim ngạch cả năm có khả năng tiếp tục thiết lập quy mô mới.
Đà tăng vẫn tập trung vào các nhóm hàng công nghiệp có giá trị lớn. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu xuất khẩu với 135,3 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 58,6 tỷ USD; điện thoại và linh kiện đạt 54,3 tỷ USD.
Ba nhóm này mang về tổng cộng 248,2 tỷ USD, tương đương 53,5% tổng kim ngạch xuất khẩu. Riêng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện xuất khẩu trong 15 ngày đầu tháng 10 đạt 10,6 tỷ USD.
Ở nhóm nông, lâm, thủy sản, xuất khẩu thủy sản 9,5 tháng đạt hơn 9,7 tỷ USD; rau quả gần 7,8 tỷ USD; cà phê 6,8 tỷ USD và hạt điều gần 4,1 tỷ USD. Những con số này cho thấy bên cạnh nhóm công nghiệp chế biến, một số ngành hàng nông sản tiếp tục đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu.
FDI chiếm ưu thế trong cả xuất và nhập khẩu
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cơ cấu doanh nghiệp. Đến ngày 15/10, khu vực FDI đạt 374,2 tỷ USD xuất khẩu, tăng 31,3% so với cùng kỳ và chiếm 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước đạt 89,5 tỷ USD, chỉ chiếm 19,3%.
Ở chiều nhập khẩu, doanh nghiệp FDI đạt 356,49 tỷ USD, tăng 42,8%, chiếm khoảng 74% tổng kim ngạch; khu vực trong nước đạt 124,8 tỷ USD.
Cơ cấu này phản ánh vai trò lớn của các doanh nghiệp FDI trong chuỗi sản xuất, đặc biệt ở lĩnh vực điện tử, máy tính, thiết bị và linh kiện. Đồng thời, nhập khẩu cũng tập trung mạnh vào những nhóm hàng phục vụ sản xuất. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với 201 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 56,8 tỷ USD.
Việc nhập khẩu lớn các nhóm tư liệu sản xuất cho thấy dòng hàng vào Việt Nam tiếp tục phục vụ hoạt động sản xuất, lắp ráp và đầu tư. Tuy nhiên, tỷ trọng cao của khu vực FDI cũng đặt ra yêu cầu tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, nâng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tại Việt Nam.
Trong những tháng cuối năm, khi hoạt động sản xuất và xuất khẩu bước vào giai đoạn cao điểm, việc duy trì tốc độ tăng trưởng thương mại cần đi cùng với kiểm soát nhập khẩu và cải thiện cán cân thương mại.
Với quy mô xuất nhập khẩu đã vượt 945 tỷ USD, mục tiêu tiếp theo không chỉ là đưa kim ngạch lên mức cao hơn, mà còn phải nâng chất lượng tăng trưởng. Việc doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, mở rộng nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao và đa dạng hóa thị trường sẽ quyết định mức độ lan tỏa của tăng trưởng xuất nhập khẩu đối với nền kinh tế.
Nam Sơn (t/h)
