Ngành hàng không đang chịu áp lực lớn từ biến động giá nhiên liệu. Chỉ trong chưa đầy một tháng, căng thẳng quân sự tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu Jet A-1 tăng vọt. Từ mức 83–89 USD/thùng trong tháng 2, giá Jet A-1 tại thị trường Singapore có thời điểm lên tới 231 USD/thùng vào ngày 4/3.
Hiện nay giá đã giảm về khoảng 160–170 USD/thùng, tuy nhiên mức giá này vẫn cao hơn đáng kể so với trước đó và tiếp tục tạo áp lực lớn lên chi phí khai thác của các hãng hàng không.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), khi giá Jet A-1 tăng mạnh, chi phí khai thác của các hãng bay có thể tăng thêm từ 50% đến 60%. Nếu giá vượt ngưỡng 200 USD/thùng, chi phí nhiên liệu có thể chiếm tới 70% tổng chi phí hoạt động.
Tại Việt Nam, các hãng hàng không cũng ghi nhận mức tăng chi phí đáng kể. Vietnam Airlines dự báo chi phí nhiên liệu có thể tăng thêm khoảng 60% mỗi tháng. Vietjet Air ước tính phải chi thêm khoảng 2.000 tỷ đồng mỗi tháng để duy trì quy mô khai thác hiện nay. Trong khi đó, Sun PhuQuoc cho biết chi phí vận hành của hãng đã tăng khoảng 30%.
Đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu và nới trần giá vé
Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, Cục Hàng không Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hàng không.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là cho phép các hãng hàng không áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa. Khoản phụ thu này sẽ được điều chỉnh theo diễn biến của giá dầu thế giới, tương tự cơ chế đang được nhiều hãng hàng không quốc tế áp dụng.
Bên cạnh đó, Cục Hàng không cũng kiến nghị xem xét điều chỉnh trần giá vé trên các đường bay nội địa. Việc nới trần giá được kỳ vọng tạo dư địa tài chính để các hãng bù đắp chi phí khai thác, hạn chế tình trạng càng khai thác càng thua lỗ ở một số đường bay có nhu cầu cao.
Kiến nghị giảm thuế, phí trong khai thác hàng không
Ngoài các giải pháp về giá vé, cơ quan quản lý cũng đề xuất một số chính sách tài chính nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp.
Cụ thể, Cục Hàng không kiến nghị miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026, đồng thời đưa nhiên liệu bay vào nhóm hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng (VAT).
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng đề xuất giảm 50% các loại phí cất hạ cánh và phí điều hành bay, áp dụng cơ chế tương tự giai đoạn ngành hàng không chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19.
Doanh nghiệp hàng không chủ động tái cơ cấu hoạt động
Song song với việc kiến nghị các chính sách hỗ trợ, các hãng hàng không cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tiết giảm chi phí.
Các doanh nghiệp đã rà soát lại mạng lưới đường bay, tạm dừng hoặc điều chỉnh những đường bay kém hiệu quả, đồng thời tối ưu hóa lịch bay để tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao hiệu quả khai thác.
Cục Hàng không Việt Nam cũng yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không chủ động tìm kiếm thêm nguồn cung từ các thị trường như Hàn Quốc, Brunei, Ấn Độ và Nhật Bản nhằm giảm rủi ro đứt gãy nguồn cung.
Trong nước, hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn được kỳ vọng sẽ tăng tối đa công suất sản xuất nhiên liệu Jet A-1, qua đó góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Trong điều kiện giá nhiên liệu tiếp tục biến động mạnh, ngành hàng không đang tập trung duy trì dòng tiền, bảo đảm hoạt động khai thác ổn định và phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách trong các giai đoạn cao điểm sắp tới. Việc điều chỉnh cơ chế giá cùng các chính sách giảm thuế, phí được xem là yếu tố quan trọng giúp các hãng bay duy trì hoạt động trước áp lực chi phí ngày càng lớn.
L.T(t/h)
