Từ sau những cú sốc toàn cầu và đại dịch, tư duy phát triển công nghiệp đã thay đổi căn bản khi nhiều quốc gia nhận thấy mô hình tăng trưởng ngắn hạn không còn đủ sức đứng vững trước biến đổi khí hậu hay xung đột địa chính trị. Một mô hình mới mang tên Industry 5.0 đang trỗi dậy mạnh mẽ nhằm thay thế cho sự tập trung quá mức vào tự động hóa của giai đoạn trước đó. Tại đây, công nghệ không chỉ được dùng để tối ưu chi phí mà còn đóng vai trò tăng khả năng phục hồi của hệ thống sản xuất và tạo ra giá trị chia sẻ cho cộng đồng. Công nghệ cao hiện nay được đặt ra để phục vụ con người, giúp giảm phát thải và đảm bảo sự phát triển lâu dài thay vì chỉ thay thế sức lao động một cách máy móc.
Trách nhiệm xã hội trong bối cảnh mới đã trở thành một phần tất yếu của năng lực cạnh tranh thay vì chỉ là những báo cáo hình thức. Những vấn đề về minh bạch chuỗi cung ứng cùng điều kiện lao động và quyền con người đang được lồng ghép trực tiếp vào chiến lược phát triển của các doanh nghiệp. Bức tranh đầu tư toàn cầu cũng phản ánh rõ nét sự dịch chuyển này với dòng vốn đổ vào năng lượng sạch đạt khoảng 2.000 tỷ USD, cao gấp đôi so với đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch. Các lĩnh vực như pin lưu trữ hay hydro xanh và công nghệ thu giữ carbon đang trở thành những cấu phần chiến lược giúp mở ra các ngành công nghiệp mới cũng như tạo thêm nhiều việc làm chất lượng cao.
Sự chuyển dịch của các tập đoàn hàng đầu thế giới đã chứng minh rằng việc tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và cam kết môi trường là yêu cầu bắt buộc để duy trì vị thế trên thị trường. Năng lực cạnh tranh của một nền công nghiệp hiện đại giờ đây được đo lường bằng mức độ tác động tích cực tới xã hội và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị khắt khe. Trong kỷ nguyên mới, câu hỏi quan trọng nhất không còn là sản xuất được bao nhiêu mà là sản xuất như thế nào và vì ai. Chính sự thay đổi về chất này sẽ định hình tương lai của nền công nghiệp toàn cầu theo hướng bền vững và nhân văn hơn trong nhiều thập kỷ tới.
Tâm An(t/h)
