Nội dung trên được đưa ra tại dự thảo Nghị định mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ BHYT đối với một số hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm, phòng bệnh và quản lý bệnh mạn tính. Dự thảo đang được lấy ý kiến đến ngày 12/9.
Theo đề xuất, 7 bệnh ung thư thuộc danh mục dự kiến được Quỹ BHYT chi trả chi phí sàng lọc, chẩn đoán sớm gồm: ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày và ung thư gan. Viêm gan B và viêm gan C cũng nằm trong nhóm được đề xuất áp dụng chính sách này.
Quỹ BHYT dự kiến thanh toán các khoản chi trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng và tỷ lệ hưởng của người tham gia, bao gồm chi phí khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các chi phí liên quan.
Trường hợp kết quả sàng lọc cho thấy dấu hiệu nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, người tham gia BHYT tiếp tục được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh theo quy định hiện hành. Qua đó, phạm vi chi trả được mở rộng theo hướng kết nối từ sàng lọc, phát hiện sớm đến chẩn đoán và điều trị.
Việc mở rộng quyền lợi BHYT được đánh giá có thể mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể. Phát hiện và điều trị bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ tăng cơ hội điều trị mà còn góp phần hạn chế các khoản chi phí lớn khi bệnh tiến triển nặng, phải sử dụng thuốc đặc trị và các kỹ thuật chẩn đoán, điều trị có chi phí cao.
Theo số liệu được nêu, năm 2023, Quỹ BHYT đã chi 6.186 tỷ đồng cho 6 nhóm ung thư thường gặp, gồm ung thư vú, phổi, gan, đại tràng, dạ dày và tiền liệt tuyến.
Đối với ung thư cổ tử cung, chi phí điều trị trung bình mỗi năm ở các giai đoạn I, II, III và IV lần lượt khoảng 89,8 triệu đồng, 136,9 triệu đồng, 138,4 triệu đồng và 136,8 triệu đồng. Nếu phát hiện từ giai đoạn I, người bệnh có thể tiết kiệm khoảng 47-48,6 triệu đồng mỗi năm so với khi phát hiện ở các giai đoạn muộn hơn.
Tương tự, với ung thư vú, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể giúp người bệnh tiết kiệm khoảng 7,9-18,3 triệu đồng mỗi năm so với phát hiện muộn.
Thực hiện theo từng giai đoạn
Theo Bộ Y tế, đề xuất trên không đồng nghĩa tất cả người tham gia BHYT sẽ được sàng lọc miễn phí đồng thời đối với 7 bệnh ung thư và viêm gan B, C. Chính sách dự kiến được triển khai theo từng nhóm đối tượng, từng giai đoạn và căn cứ khả năng cân đối của Quỹ BHYT.
Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ quy định cụ thể về quy trình chuyên môn, đối tượng được sàng lọc, danh mục dịch vụ kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế, tỷ lệ, mức thanh toán và các điều kiện để Quỹ BHYT chi trả.
Theo lộ trình dự kiến, chi phí sàng lọc viêm gan B, C sẽ được thanh toán khi lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ. Đối với ung thư cổ tử cung, việc thanh toán dự kiến được thí điểm từ ngày 1/7/2028 và chính thức thực hiện từ ngày 1/1/2030.
Từ ngày 1/1/2030, BHYT dự kiến triển khai thanh toán theo lộ trình đối với ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư đại trực tràng, tăng huyết áp và đái tháo đường. Riêng ung thư dạ dày và ung thư gan đã được đưa vào danh mục đề xuất nhưng dự thảo chưa xác định thời điểm triển khai cụ thể.
Bên cạnh sàng lọc ung thư, Bộ Y tế đề xuất mở rộng chi trả đối với một số hoạt động phòng bệnh và quản lý bệnh mạn tính. Từ ngày 1/7/2027, BHYT dự kiến thanh toán chi phí điều trị dinh dưỡng đối với một số nhóm trẻ em, gồm trẻ mắc động kinh kháng trị, trẻ dưới 6 tuổi suy dinh dưỡng cấp tính và trẻ sơ sinh sinh non, nhẹ cân theo hướng dẫn chuyên môn.
Từ ngày 1/1/2028, Quỹ BHYT dự kiến tiếp tục thanh toán chi phí quản lý bệnh mạn tính và một số dịch vụ phòng bệnh khác.
Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, đến hết tháng 6/2026, cả nước có khoảng 99,1 triệu người tham gia BHYT, tương đương 96,91% dân số. Việt Nam đặt mục tiêu đạt tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030.
Phương Di (t/h)
