Theo thông tin từ Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (Hepza), đơn vị này vừa thực hiện một cuộc khảo sát nhanh nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của tình hình địa chính trị tại Trung Đông đối với các doanh nghiệp đang hoạt động trong các khu chế xuất (KCX) và khu công nghiệp (KCN) tại Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận.

Kết quả khảo sát ghi nhận phản hồi từ 231 doanh nghiệp, trong đó nhiều doanh nghiệp cho biết đã bắt đầu cảm nhận những tác động ban đầu đến hoạt động sản xuất – kinh doanh. Mặc dù mức độ ảnh hưởng trước mắt chưa lan rộng, song các doanh nghiệp đều bày tỏ lo ngại về rủi ro trong trung và dài hạn nếu tình hình bất ổn tiếp tục kéo dài.

Một trong những nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp gặp khó khăn là hoạt động vận tải biển quốc tế bị ảnh hưởng. Tuyến hàng hải đi qua eo biển Hormuz – khu vực được xem là “yết hầu” của dòng chảy năng lượng và hàng hóa toàn cầu – đang chịu nhiều rủi ro do căng thẳng địa chính trị. Điều này khiến quá trình vận chuyển nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu từ Trung Đông và châu Âu gặp nhiều trở ngại.

Để đảm bảo an toàn cho các chuyến hàng, một số hãng tàu đã lựa chọn thay đổi hành trình, chuyển sang tuyến vận tải vòng qua Mũi Hảo Vọng tại Nam Phi. Việc thay đổi tuyến đường khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 3–4 tuần so với thông thường, đồng thời làm gia tăng đáng kể chi phí logistics.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp buộc phải chủ động điều chỉnh kế hoạch hoạt động để giảm thiểu rủi ro. Theo khảo sát của Hepza, có 52 doanh nghiệp, tương đương khoảng 22,5% số đơn vị tham gia khảo sát, đã thực hiện các biện pháp điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Các giải pháp chủ yếu được doanh nghiệp áp dụng bao gồm thay đổi lịch sản xuất, tăng dự trữ nguyên vật liệu, đồng thời tìm kiếm thêm các nguồn cung thay thế nhằm hạn chế phụ thuộc vào các tuyến vận tải đang gặp rủi ro. Một số doanh nghiệp cũng chủ động điều chỉnh kế hoạch nhập hàng và phân bổ sản xuất để giảm áp lực chi phí khi giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển tăng cao.

Xét theo địa bàn, số doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất tập trung nhiều tại Bình Dương với 25 doanh nghiệp, tiếp theo là Bà Rịa - Vũng Tàu với 14 doanh nghiệp và Thành phố Hồ Chí Minh với 13 doanh nghiệp.

Không chỉ sản xuất, hoạt động giao nhận hàng hóa cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Khảo sát cho thấy có 27 doanh nghiệp, tương đương khoảng 11,7%, đã phải điều chỉnh tiến độ giao hàng do thời gian vận chuyển kéo dài. Nhiều lô hàng hiện bị chậm giao hơn 10 ngày so với kế hoạch ban đầu, trong khi chi phí logistics tại một số tuyến vận tải biển quốc tế tăng hơn 30%.

Đại diện Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (Hepza) cho biết trong ngắn hạn, tác động đến hoạt động sản xuất tại các KCN và KCX vẫn ở mức kiểm soát được. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, các ngành sản xuất phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu và vận tải biển quốc tế có thể chịu áp lực lớn hơn.

Trước tình hình này, cơ quan quản lý đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời nắm bắt khó khăn của doanh nghiệp, đồng thời nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ phù hợp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng của khu vực.

Nam Sơn (t/h)