Theo ghi nhận thực tế, vải sớm năm nay chín không đồng đều, sản lượng thu hoạch còn ít do chưa bước vào chính vụ. Dù vậy, nhờ đặc tính quả có vị thanh, chua nhẹ, dễ ăn, vải đầu mùa vẫn được người tiêu dùng ưa chuộng. Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, nhu cầu thị trường lại tăng cao đã góp phần giữ giá vải ở mức tốt, tạo tín hiệu tích cực cho người trồng sau một mùa sản xuất nhiều khó khăn.
Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh cho biết, năm 2026 toàn tỉnh có khoảng 29.800 ha vải, với sản lượng ước đạt hơn 95.000 tấn, chỉ bằng gần 60% so với kế hoạch đề ra. Đây là mức sụt giảm đáng kể so với các năm trước, phản ánh rõ tác động của điều kiện thời tiết bất lợi trong giai đoạn sinh trưởng của cây.
Trong tổng diện tích trên, vải sớm chiếm khoảng 8.200 ha, tương đương 27,5%, với sản lượng dự kiến hơn 40.000 tấn. Phần còn lại là vải chính vụ với diện tích 21.600 ha, sản lượng khoảng 55.000 tấn. Tuy nhiên, cả hai nhóm đều chịu ảnh hưởng chung từ biến động thời tiết, khiến năng suất giảm rõ rệt.
Nguyên nhân chính được xác định là do nền nhiệt độ cao và thời gian rét ngắn trong giai đoạn phân hóa mầm hoa. Điều này khiến nhiều diện tích không hình thành hoa như mong muốn, thay vào đó phát triển lộc đông, làm giảm tỷ lệ đậu quả. Bên cạnh đó, thời điểm ra hoa không đồng loạt cũng gây khó khăn trong việc chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cũng như dự báo sản lượng.
Trước thực tế sản lượng giảm sâu, ngành nông nghiệp địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Một trong những hướng đi trọng tâm là tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ với các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Hiện một số doanh nghiệp đã ký kết hợp đồng thu mua vải thiều tại địa phương, góp phần ổn định đầu ra cho nông dân.
Song song với đó, công tác kỹ thuật cũng được chú trọng. Các cơ quan chuyên môn đang hướng dẫn người trồng áp dụng quy trình chăm sóc hợp lý, đặc biệt sau các đợt rụng quả sinh lý; tăng cường bón phân cân đối và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả. Việc mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn như VietGAP, GlobalG.A.P hay hướng hữu cơ cũng được khuyến khích nhằm nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Ngoài mục tiêu tiêu thụ, tỉnh Bắc Ninh còn đẩy mạnh các hoạt động quảng bá gắn với du lịch nông nghiệp. Việc lựa chọn và tôn vinh “vườn vải đẹp” không chỉ giúp nâng cao hình ảnh sản phẩm mà còn tạo thêm giá trị gia tăng thông qua trải nghiệm du lịch, thu hút khách tham quan trong mùa thu hoạch.
Trong bối cảnh sản lượng giảm mạnh, việc giá vải sớm duy trì ở mức cao được xem là yếu tố hỗ trợ phần nào thu nhập cho người trồng. Tuy nhiên, về dài hạn, ngành nông nghiệp địa phương xác định cần tiếp tục thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là hướng đi quan trọng nhằm giữ vững thương hiệu và giá trị của vải thiều Bắc Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế.
Nam Sơn
