Từ bảo đảm năng lượng, kích cầu thị trường trong nước đến mở rộng xuất khẩu và tăng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, Bộ Công Thương đang triển khai một loạt giải pháp theo hướng bám sát từng địa phương, từng lĩnh vực và từng động lực tăng trưởng.
Không để đứt gãy các động lực tăng trưởng
Một trong những nền tảng đáng chú ý nhất của kinh tế 7 tháng là sự phục hồi và mở rộng của khu vực sản xuất. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 7 tăng 1,2% so với tháng trước và tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 7 tháng, IIP tăng 11,4%, trong đó chế biến, chế tạo tăng 12% và tiếp tục là khu vực đóng góp lớn nhất vào mức tăng chung.
Những con số này cho thấy năng lực sản xuất đang tạo lực đẩy đáng kể cho nền kinh tế. Tuy nhiên, sản xuất công nghiệp tăng nhanh đồng nghĩa nhu cầu về điện, nhiên liệu, nguyên liệu đầu vào và thị trường tiêu thụ cũng tăng theo.
Đây là lý do bảo đảm năng lượng trở thành một trong những nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu. Cục Điện lực được giao bảo đảm cung ứng đủ điện, đặc biệt trong các tháng cao điểm, không để xảy ra thiếu điện làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tương tự, thị trường xăng dầu cũng cần được duy trì ổn định. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước được giao triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu với giá cạnh tranh, không để xảy ra thiếu hụt trong bất kỳ tình huống nào.
Nếu sản xuất là một đầu kéo của tăng trưởng, thì tiêu dùng nội địa đang đóng vai trò là thị trường hấp thụ quan trọng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 7 tháng đạt khoảng 4.555,8 nghìn tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,5%.
Một số địa phương ghi nhận mức tăng khá cao như Đà Nẵng 14,2%, Quảng Ninh 14%, Hà Nội và Cần Thơ cùng tăng 12,9%. Những kết quả này cho thấy sức mua trong nước đang tiếp tục được cải thiện, song áp lực chi phí sinh hoạt vẫn khiến người tiêu dùng cân nhắc nhiều hơn trước các quyết định mua sắm.
Bởi vậy, việc thúc đẩy tiêu dùng không chỉ nằm ở mở rộng hệ thống bán lẻ mà còn ở khả năng đưa ra mức giá phù hợp, đa dạng hóa phương thức mua sắm và nâng cao sức hấp dẫn của hàng hóa. Các chương trình bình ổn, khuyến mại và tối ưu giá của những hệ thống bán lẻ lớn đang góp phần duy trì sức mua đối với nhóm hàng thiết yếu.
Ở góc độ chính sách, Bộ Công Thương xác định tiếp tục phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và nâng đóng góp của tiêu dùng nội địa vào tăng trưởng. Đây là hướng đi có ý nghĩa khi thị trường nội địa cần trở thành điểm tựa trong trường hợp nhu cầu từ bên ngoài biến động.
Tăng tốc xuất khẩu, nhưng phải nâng chất lượng tăng trưởng
Cùng với sản xuất và tiêu dùng, xuất nhập khẩu tiếp tục là động lực quan trọng. Tháng 7, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 109,75 tỷ USD, tăng 33% so với cùng kỳ. Tính chung 7 tháng, tổng kim ngạch đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1%; trong đó xuất khẩu tăng 21,7% và nhập khẩu tăng 34,8%.
Kim ngạch xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, với 31 mặt hàng đạt trên 1 tỷ USD và 7 mặt hàng vượt 10 tỷ USD. Quy mô xuất khẩu tiếp tục mở rộng, nhưng tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu theo dõi chặt chẽ cán cân thương mại và cơ cấu nhập khẩu.
Theo định hướng của Bộ Công Thương, việc thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian tới sẽ không chỉ tập trung vào tăng lượng hàng bán ra mà còn phải nâng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của từng thị trường. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ mở rộng thị phần tại những thị trường truyền thống, đồng thời khai thác các thị trường mới còn nhiều dư địa.
Việc gạo ST25 được đưa lên kệ hệ thống Selgros tại Berlin trong khuôn khổ Tuần hàng Việt Nam tại Đức là một ví dụ cho hướng tiếp cận này. Thay vì chỉ dừng ở hoạt động xúc tiến thương mại, việc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu, nhà phân phối và hệ thống bán lẻ nước ngoài tạo thêm cơ hội để hàng Việt tiếp cận người tiêu dùng cuối cùng.
Đây cũng là cách mở rộng xuất khẩu theo hướng bền vững hơn: không chỉ tìm kiếm đơn hàng mà từng bước xây dựng vị trí của sản phẩm Việt trong hệ thống phân phối quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương đã ban hành Văn bản số 6714/BCT-KHTC ngày 21/8/2026 để triển khai Nghị quyết 169/NQ-CP của Chính phủ về mục tiêu tăng trưởng 2 con số của các địa phương. Các đơn vị thuộc Bộ được yêu cầu rà soát nhiệm vụ, phối hợp với địa phương và kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận được chuyển mạnh về địa phương. Thay vì chỉ đặt mục tiêu ở cấp quốc gia, Bộ Công Thương yêu cầu theo dõi, đôn đốc và hỗ trợ từng địa phương triển khai các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.
Với xuất nhập khẩu, nhiệm vụ còn bao gồm kiểm soát nhập khẩu các mặt hàng không thiết yếu, tăng sử dụng nguyên vật liệu trong nước và bảo đảm cán cân thương mại bền vững. Nếu thực hiện hiệu quả, điều này vừa hỗ trợ xuất khẩu, vừa tăng khả năng lan tỏa của tăng trưởng vào khu vực sản xuất trong nước.
Mục tiêu tăng trưởng 2 con số vì thế đang đặt ra yêu cầu cao hơn việc duy trì những con số tăng trưởng tích cực. Vấn đề quan trọng là làm sao để các động lực không phát triển riêng lẻ mà hỗ trợ lẫn nhau: sản xuất tăng phải đi cùng nguồn điện và nhiên liệu ổn định; hàng hóa sản xuất ra cần được hấp thụ bởi thị trường nội địa và xuất khẩu; xuất khẩu tăng phải kéo theo sự phát triển của doanh nghiệp và nguyên liệu trong nước.
Nếu giữ được sự liên kết đó trong những tháng cuối năm, các kết quả tích cực của 7 tháng sẽ không chỉ dừng ở những con số tăng trưởng, mà có thể tạo nền tảng cho một cấu trúc tăng trưởng có sức chống chịu tốt hơn.
Minh Thành (t/h)
