Việc triển khai các chương trình liên kết giáo dục với nước ngoài tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông trên địa bàn Hà Nội phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, đồng thời đặt quyền lợi của người học lên hàng đầu. Đây là một trong những yêu cầu trọng tâm được UBND thành phố Hà Nội đặt ra trong quy định về hoạt động liên kết giáo dục với nước ngoài áp dụng trong năm học 2026 - 2027.
Theo quy định, các cơ sở giáo dục không được ép buộc học sinh tham gia chương trình liên kết dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tổ chức hoạt động liên kết phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, đáp ứng yêu cầu về chất lượng giáo dục và không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chương trình giáo dục chính khóa.
Đáng chú ý, Hà Nội yêu cầu các trường phải công khai thông tin về chương trình liên kết trước khi tuyển sinh và cập nhật kịp thời nếu có thay đổi trong quá trình triển khai. Nội dung công khai bao gồm thông tin về cơ sở giáo dục và đối tác nước ngoài; mục tiêu, nội dung, thời lượng, đối tượng người học, kết quả đầu ra của chương trình; các điều kiện bảo đảm chất lượng và đầu mối tiếp nhận phản ánh, kiến nghị.
Việc công khai thông tin nhằm giúp phụ huynh, học sinh có đầy đủ cơ sở xem xét, lựa chọn chương trình phù hợp với nhu cầu và điều kiện của gia đình. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để các cơ quan quản lý và phụ huynh giám sát việc thực hiện các cam kết của nhà trường.
Cùng với yêu cầu minh bạch thông tin, các cơ sở giáo dục không được thu những khoản ngoài nội dung đã công khai hoặc trái quy định pháp luật. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm của nhà trường trong quản lý tài chính, hạn chế tình trạng phát sinh các khoản thu không rõ ràng trong quá trình tổ chức chương trình liên kết.
Đối với điều kiện triển khai, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu cơ sở giáo dục phải được thành lập và hoạt động hợp pháp, đồng thời xây dựng đề án liên kết phù hợp với mục tiêu giáo dục, điều kiện tổ chức và định hướng phát triển của đơn vị.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm quyết định phê duyệt đề án liên kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. Đây là yêu cầu nhằm xác định rõ trách nhiệm quản lý, tránh tình trạng triển khai chương trình khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết.
Các trường phải bảo đảm đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, học liệu và hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu của chương trình. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát và đánh giá chất lượng trong suốt quá trình thực hiện, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh.
Đối với đối tác nước ngoài, tổ chức tham gia liên kết phải được thành lập, hoạt động hợp pháp theo pháp luật của nước sở tại, có năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và nguồn lực phù hợp với nội dung hợp tác.
Trường hợp chương trình liên kết có cấp văn bằng, chứng chỉ hoặc chứng nhận, các loại giấy tờ này phải được cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền công nhận theo quy định của nước sở tại. Chương trình cũng phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp tổ chức, thời lượng học tập, đối tượng tham gia và kết quả đầu ra.
Riêng đối với các cơ sở giáo dục công lập, hoạt động liên kết không được ảnh hưởng đến nhiệm vụ giáo dục được giao. Việc sử dụng phòng học, trang thiết bị và tài sản công phục vụ chương trình liên kết phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.
Không chỉ siết chặt điều kiện tổ chức, Hà Nội còn tăng cường quản lý đối với toàn bộ quá trình triển khai chương trình liên kết giáo dục với nước ngoài.
Theo đó, trước khi tổ chức thực hiện, các cơ sở giáo dục phải gửi thông báo đến Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, kèm theo đề án liên kết, thỏa thuận hợp tác, tài liệu chứng minh tư cách pháp lý của đối tác nước ngoài và các hồ sơ liên quan.
Đối với chương trình giáo dục tích hợp, yêu cầu thẩm định chuyên môn được đặt ra trước khi triển khai. Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm tổ chức thẩm định, phê duyệt chương trình trên cơ sở kết quả đánh giá theo quy định.
Trong quá trình thực hiện, nếu có thay đổi về đối tác, mục tiêu, nội dung, thời lượng, đối tượng người học hoặc địa điểm tổ chức, cơ sở giáo dục phải thông báo bằng văn bản đến Sở Giáo dục và Đào tạo. Trường hợp điều chỉnh chương trình tích hợp làm thay đổi những nội dung chuyên môn quan trọng, chương trình sau điều chỉnh phải được thẩm định, phê duyệt trước khi áp dụng.
Ngay cả khi chấm dứt hoạt động liên kết, nhà trường cũng phải thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do và phương án bảo đảm quyền lợi của học sinh. Quy định này nhằm hạn chế những ảnh hưởng đến quá trình học tập, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các bên tham gia liên kết.
Thực tế thời gian qua, các chương trình liên kết giảng dạy tiếng Anh, Toán bằng tiếng Anh và kỹ năng sống đã được triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục, góp phần đa dạng hóa hoạt động học tập. Tuy nhiên, việc tổ chức một số chương trình cũng làm phát sinh những băn khoăn từ phía phụ huynh, nhất là về tính tự nguyện, cách bố trí thời khóa biểu và các khoản thu.
Đáng chú ý, đã có phản ánh về tình trạng chương trình liên kết được bố trí xen giữa các tiết học chính khóa, khiến học sinh không tham gia gặp khó khăn trong việc sắp xếp thời gian. Điều này đặt ra yêu cầu phải phân định rõ hoạt động giáo dục bắt buộc và chương trình liên kết trên cơ sở tự nguyện, tránh tạo áp lực đối với học sinh và gia đình.
Trong bối cảnh nhu cầu tiếp cận các chương trình giáo dục quốc tế ngày càng đa dạng, hoạt động liên kết với nước ngoài có thể mang lại thêm cơ hội học tập, nâng cao năng lực ngoại ngữ và kỹ năng cho học sinh. Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình cần được đánh giá trên cơ sở chất lượng thực tế, sự phù hợp với người học và việc tuân thủ các quy định, thay vì chỉ dựa vào yếu tố hợp tác quốc tế.
Việc Hà Nội tăng cường quản lý hoạt động liên kết giáo dục với nước ngoài không nhằm hạn chế cơ hội tiếp cận các chương trình học tập mới, mà hướng tới xây dựng môi trường giáo dục minh bạch, bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh và phụ huynh.
Minh Thắm
