Siết chặt kỷ luật an toàn trong từng quy trình sản xuất
Giữa không gian vận hành liên tục của nhà máy Nhôm Đắk Nông - TKV, nơi tiếng máy nghiền quặng vang dội suốt ngày đêm, một “quy trình thầm lặng” luôn được đặt lên hàng đầu: quy trình an toàn lao động.
Trước mỗi ca làm việc, công nhân phải kiểm tra đầy đủ trang bị bảo hộ như mũ, kính, găng tay, giày chuyên dụng. Những vật dụng tưởng chừng đơn giản lại đóng vai trò như “lá chắn” trong môi trường nhiều rủi ro từ bụi kim loại và yếu tố cơ học.
Ông Đào Xuân Trung, Trưởng Phòng An toàn môi trường, Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV cho biết, trong ngành công nghiệp nhôm, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể làm gián đoạn toàn bộ dây chuyền. Vì vậy, an toàn không chỉ là quy định mà là điều kiện tiên quyết để duy trì sản xuất liên tục.
Không dừng lại ở trang bị cá nhân, các khu vực nguy hiểm được phân vùng rõ ràng, hệ thống camera giám sát, cảm biến và cảnh báo được triển khai đồng bộ. Công tác huấn luyện cũng được tổ chức định kỳ, kết hợp mô phỏng tình huống thực tế để hình thành phản xạ xử lý cho người lao động.
Từ công nghiệp đến nông nghiệp: an toàn không có “vùng trũng”
Trong lĩnh vực chế biến nông sản, yêu cầu về an toàn lao động cũng ngày càng được siết chặt.
Tại một cơ sở chế biến cà phê ở Lâm Đồng, dây chuyền rang xay vận hành liên tục, đi kèm hệ thống hút bụi công nghiệp để đảm bảo môi trường làm việc. Người lao động được trang bị khẩu trang chuyên dụng, găng tay chống nhiệt, đồng thời được hướng dẫn chi tiết từng thao tác.
Đáng chú ý, các bảng hướng dẫn an toàn được bố trí ngay tại vị trí máy móc, giúp người lao động dễ dàng quan sát và tuân thủ. Theo đại diện cơ sở, thay đổi lớn nhất không nằm ở công nghệ, mà ở nhận thức của con người: từ làm việc theo kinh nghiệm sang tuân thủ quy trình.
Ở lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt trong các mô hình nhà kính tại Đà Lạt, Đức Trọng hay Gia Nghĩa, ATVSLĐ mang đặc thù riêng. Không gian khép kín, độ ẩm cao và bề mặt trơn trượt là những yếu tố tiềm ẩn rủi ro.
Người lao động tại đây được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bảo hộ và vận hành thiết bị. Một số doanh nghiệp còn ứng dụng nhật ký điện tử, hệ thống truy xuất nguồn gốc để kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất.
Thực tế cho thấy, khi gắn bó lâu dài với công việc, người lao động dần nhận thức rõ: an toàn không chỉ là trách nhiệm với doanh nghiệp, mà còn là bảo vệ chính mình.
Hình thành văn hóa an toàn trong kỷ nguyên số
Song song với sự thay đổi trong sản xuất, nhận thức của người lao động về ATVSLĐ cũng đang chuyển biến tích cực.
Từ tâm lý coi bảo hộ lao động là thủ tục rườm rà, nhiều người đã hình thành thói quen tự giác. Việc kiểm tra thiết bị bảo hộ trước ca làm việc trở thành quy trình mặc định tại nhiều nhà máy, công trường.
Ở cấp độ doanh nghiệp, tiêu chí an toàn ngày càng được đưa vào hệ thống đánh giá nội bộ, gắn với trách nhiệm của từng tổ, đội sản xuất. Cơ chế giám sát cũng chuyển từ “áp đặt từ trên xuống” sang “tự giám sát trong tập thể”, tạo áp lực tích cực từ bên trong.
Lực lượng chức năng đồng thời tăng cường thanh tra các lĩnh vực có nguy cơ cao như khai khoáng, xây dựng, chế biến. Qua đó, nhiều tồn tại được phát hiện và chấn chỉnh, đặc biệt tại các cơ sở nhỏ lẻ.
Thống kê cho thấy số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng có xu hướng giảm, dù chưa nhiều nhưng phản ánh hiệu quả bước đầu của việc nâng cao ý thức và quản lý an toàn.
Khoảng cách và thách thức
Dù đạt được kết quả tích cực, thực tế vẫn còn không ít thách thức.
Một số doanh nghiệp quy mô nhỏ chưa đầu tư tương xứng cho công tác ATVSLĐ. Lao động thời vụ còn tâm lý chủ quan, trong khi hoạt động huấn luyện ở một số nơi vẫn mang tính hình thức.
Theo số liệu năm 2025, toàn tỉnh Lâm Đồng ghi nhận 18 vụ tai nạn lao động trong khu vực có quan hệ lao động, làm 17 người tử vong và 3 người bị thương, thiệt hại khoảng 2 tỷ đồng. Đáng chú ý, nguyên nhân tai nạn xuất phát từ cả phía người sử dụng lao động và người lao động.
An toàn – nền tảng của phát triển bền vững
Thực tiễn cho thấy, ATVSLĐ không còn là “lớp bảo vệ cuối cùng”, mà đang trở thành yếu tố cốt lõi trong vận hành sản xuất.
Ông Đỗ Văn Chung, Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng ATVSLĐ tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Năm 2026 là thời điểm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc bảo vệ người lao động, mà còn hướng tới hiện đại hóa công tác quản trị an toàn trong doanh nghiệp, gắn với ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong phòng ngừa rủi ro”.
Khi nhà máy hoạt động liên tục, khi nhà kính vẫn phủ xanh vùng sản xuất, nguyên tắc ngày càng rõ ràng: Không thể có tăng trưởng bền vững nếu thiếu an toàn trong từng mắt xích. An toàn, vì thế, không chỉ là nghĩa vụ – mà đã trở thành một phần của “kỷ luật sản xuất” trong thời đại mới.
Hoàng Phương
