Gỡ điểm nghẽn để giữ nhịp sản xuất
Từ kết quả rà soát việc thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng ngành khai khoáng và những khó khăn của doanh nghiệp, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các doanh nghiệp tập trung tối đa nguồn lực, chủ động tổ chức sản xuất an toàn, hiệu quả. Đồng thời, thực hiện các giải pháp nâng cao năng suất, sản lượng, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất mục tiêu, kế hoạch và chỉ tiêu sản lượng đã cam kết; quá trình sản xuất phải bảo đảm các quy định về đầu tư, môi trường, khoáng sản, đất đai và nghĩa vụ tài chính.
Qua rà soát cho thấy, những khó khăn đang tác động đến hoạt động của các doanh nghiệp không chỉ nằm ở khâu sản xuất. Nhiều dự án còn vướng giải phóng mặt bằng, thuê đất, điều chỉnh chủ trương đầu tư, giấy phép khai thác, bãi thải, hồ thải và hạ tầng tái định cư. Một số doanh nghiệp lại gặp khó do thiếu nguồn nguyên liệu, giá đầu vào tăng hoặc thị trường tiêu thụ chậm.
Tại hai dự án mỏ sắt của Công ty Cổ phần khai khoáng Minh Đức, giải phóng mặt bằng và thuê đất chưa hoàn thành trên toàn bộ diện tích được cấp phép, làm hạn chế diện tích khai thác và khả năng huy động công suất. Bãi thải đất đá và hồ thải quặng đuôi đã đầy, ảnh hưởng đến hoạt động của mỏ và nhà máy. UBND tỉnh giao Sở Tài chính hướng dẫn, sớm thẩm định, trình xem xét điều chỉnh dự án trong tháng 9/2026; công tác giải phóng mặt bằng được yêu cầu hoàn thành trong quý IV/2026.
Với Công ty Cổ phần đồng Tả Phời - Vinacomin, tiến độ công trình hạ tầng tái định cư Đá Đinh 1, 2 đang ảnh hưởng đến việc bố trí tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ dự án khai thác mỏ đồng Tả Phời. Do đó, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu đẩy nhanh công trình này, hoàn thành trong tháng 9/2026; doanh nghiệp đồng thời phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để sớm được cấp điều chỉnh giấy phép khai thác khoáng sản.
Ngoài ra, điểm nghẽn về mặt bằng cũng xuất hiện tại các dự án khai thác quặng apatit. Đối với khai trường 32 và Làng Cáng 2 của Công ty Cổ phần phân lân nung chảy Lào Cai, tỉnh Lào Cai yêu cầu hoàn thành giải phóng mặt bằng khu vực bãi thải trong quý IV/2026; việc hướng dẫn thu hồi quặng apatit loại III tại kho Làng Cóc phải hoàn thành trước ngày 15/9.
Tại Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam, khai trường Ngòi Đum - Đông Hồ gặp khó về bãi thải; các khai trường Cam Đường 2, khai trường 19 và khai trường 10 còn vướng giải phóng mặt bằng. Đáng chú ý, ba nhà máy tuyển phải tạm dừng từ tháng 6/2026 do thiếu quặng III. Tỉnh Lào Cai yêu cầu các địa phương liên quan đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thành toàn bộ các dự án trong quý IV/2026; đồng thời xử lý các thủ tục liên quan đến thu hồi quặng III và bãi thải theo những mốc thời gian cụ thể.
Bên cạnh mặt bằng và thủ tục, nguồn nguyên liệu đang là vấn đề trực tiếp đối với một số cơ sở sản xuất, chế biến khoáng sản. Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Lào Cai phản ánh nguồn quặng apatit chưa đáp ứng đủ nhu cầu của các dây chuyền axit phosphoric và phân bón, trong khi lưu huỳnh khan hiếm, giá tăng cao, tác động đến chi phí sản xuất và khả năng duy trì công suất. Sở Công Thương được giao hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận nguồn quặng apatit, đa dạng hóa và nhập khẩu nguồn lưu huỳnh, hoàn thành trước ngày 15/9/2026.
Tình trạng thiếu nguyên liệu cũng được Công ty Cổ phần phốt pho Apatit Việt Nam và Công ty Cổ phần DAP số 2 - Vinachem phản ánh. Với các trường hợp này, UBND tỉnh giao cơ quan chuyên môn hướng dẫn việc tiếp cận nguồn quặng apatit, lưu huỳnh; riêng đề xuất trợ giá, giảm giá thành quặng apatit của Công ty Cổ phần phốt pho Apatit Việt Nam được giao Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh kiến nghị cơ quan có thẩm quyền.
Không để chậm, muộn trong giải quyết hồ sơ, thủ tục
Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là nhiều vướng mắc được gắn với cơ quan chủ trì và thời hạn giải quyết cụ thể, tập trung chủ yếu trong tháng 9 và quý IV/2026.
Đối với Chi nhánh Mỏ tuyển đồng Sin Quyền, Lào Cai - VIMICO, tỉnh Lào Cai yêu cầu xử lý đoạn suối Ngòi Phát khoảng 540 m ngoài ranh giới mỏ trước ngày 15/10; hoàn thành đầu tư Khu tái định cư Bản Vược 2 trong tháng 9; nghiên cứu giải pháp đối với 60 hộ dân tại Bầu Bàng, Nậm Chỏn trước ngày 15/9 và nghiệm thu diện tích 10,9 ha trước ngày 10/9/2026 để tháo gỡ thủ tục thuê đất.
Với Công ty Cổ phần đầu tư Vạn Thắng, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại khai trường 24 phải hoàn thành trong tháng 9. Các nội dung về xử lý đất đá sạt trượt ngoài ranh giới mỏ và nghĩa vụ tài chính liên quan đến thời gian mỏ tạm dừng hoạt động do thiên tai được yêu cầu hướng dẫn trước ngày 15/9; việc hướng dẫn đối với đề nghị rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất phải hoàn thành trước ngày 10/9/2026.
Đối với Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn thủ tục cấp phép mỏ đá Dolomit Cốc San trước ngày 15/9. Việc hướng dẫn, tham mưu và trình UBND tỉnh đối với đấu nối Tỉnh lộ 151 và Tỉnh lộ 152 phải hoàn thành trước ngày 15/10/2026.
Đối với Công ty Cổ phần Xi măng Yên Bình, tỉnh Lào Cai cũng yêu cầu việc hướng dẫn thăm dò mở rộng, nâng cấp trữ lượng mỏ đá hoa Mông Sơn phải hoàn thành trước ngày 15/9; việc rà soát, bổ sung các điểm mỏ sét tại thôn Đá Chông, xã Bảo Ái và thôn Lương Thịnh, xã Chấn Thịnh vào quy hoạch được yêu cầu hoàn thành trong tháng 9/2026.
Song song với việc tháo gỡ từng vấn đề, UBND tỉnh Lào Cai cũng yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương thường xuyên nắm bắt chỉ tiêu tăng trưởng của từng lĩnh vực, từng đơn vị; chủ động kiểm tra, rà soát khó khăn để hướng dẫn, đôn đốc và giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời tham mưu, đề xuất UBND tỉnh xem xét theo quy định.
Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng được yêu cầu chủ động phối hợp với cơ quan chức năng và địa phương để giải quyết dứt điểm những tồn tại về giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục pháp lý về chủ trương đầu tư, đất đai, qua đó sớm đưa các dự án vào hoạt động ổn định.
Đáng chú ý, các cơ quan, đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng gây khó khăn, chậm, muộn trong giải quyết hồ sơ, thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý của ngành, địa phương.
Hải Minh
