Chủ động hàng thiết yếu, hạn chế tác động dây chuyền
Công tác quản lý, điều hành giá thời gian qua được triển khai trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn. Xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, chi phí logistics và nguyên vật liệu nhập khẩu tiếp tục là những yếu tố có thể tác động trực tiếp đến mặt bằng giá trong nước.
Ở trong nước, nhu cầu tiêu dùng và sản xuất thường tăng vào giai đoạn cuối năm, kéo theo nhu cầu đối với nhiên liệu, vận tải, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng và nhiều nhóm hàng hóa khác. Đặc biệt, việc đẩy mạnh đầu tư công và hoạt động xây dựng có thể tạo thêm sức ép lên giá vật liệu, máy móc, thiết bị và nhân công nếu nhu cầu tập trung trong thời gian ngắn.
Trong bối cảnh đó, bảo đảm nguồn cung được xem là một trong những giải pháp quan trọng để hạn chế biến động giá. Với các mặt hàng thiết yếu, cơ quan quản lý cần theo dõi sát cung cầu, xây dựng phương án dự trữ và phân phối phù hợp, nhất là trước các thời điểm nhu cầu tăng cao hoặc khi thiên tai, dịch bệnh có thể gây gián đoạn lưu thông hàng hóa.
Thực tế cho thấy, khi nguồn cung hàng hóa cơ bản được duy trì ổn định, những cú sốc từ bên ngoài sẽ có điều kiện giảm bớt tác động tới người tiêu dùng. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá và tạo tâm lý bất ổn trên thị trường.
Trong lĩnh vực xăng dầu, việc thường xuyên cập nhật diễn biến thị trường thế giới, chủ động phương án bảo đảm nguồn cung và điều hành phù hợp có ý nghĩa quan trọng, bởi biến động nhiên liệu có thể lan tỏa sang chi phí vận tải, sản xuất và giá thành nhiều loại hàng hóa, dịch vụ.
Cùng với đó, công tác truyền thông và minh bạch thông tin cần được chú trọng. Khi thị trường được cung cấp thông tin đầy đủ về nguồn cung, chính sách điều hành và diễn biến giá, kỳ vọng lạm phát sẽ được kiểm soát tốt hơn, qua đó hạn chế tâm lý mua gom hoặc tăng giá thiếu cơ sở.
Phân bổ đầu tư công, tránh dồn áp lực vào cuối năm
Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng điều hành giá là yêu cầu phân bổ hợp lý tiến độ đầu tư công. Việc đẩy nhanh giải ngân có ý nghĩa thúc đẩy tăng trưởng, nhưng nếu khối lượng đầu tư, xây dựng và mua sắm tập trung quá lớn vào những tháng cuối năm, tổng cầu có thể tăng mạnh trong thời gian ngắn và tạo áp lực lên giá vật liệu, thiết bị, lao động.
Do đó, giải ngân đầu tư công cần được tổ chức theo tiến độ hợp lý, hạn chế tình trạng dồn khối lượng vào cuối năm. Cách tiếp cận này vừa góp phần nâng hiệu quả sử dụng vốn, vừa giúp thị trường có thời gian điều chỉnh nguồn cung, qua đó giảm nguy cơ tăng giá cục bộ.
Song song với chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt, kiểm soát tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Diễn biến lạm phát cơ bản, tỷ giá, lãi suất và cung tiền cần được theo dõi chặt chẽ nhằm hạn chế nguy cơ hình thành áp lực lạm phát từ cả trong nước và bên ngoài.
Đối với các dịch vụ do Nhà nước quản lý, yêu cầu quan trọng là lựa chọn thời điểm và mức điều chỉnh phù hợp. Việc tính đúng, tính đủ chi phí đối với điện, y tế, giáo dục và các dịch vụ công là cần thiết để bảo đảm nguồn lực cung ứng, song cần được cân nhắc trong tổng thể mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo các kịch bản được cập nhật, lạm phát bình quân năm 2026 được dự báo trong khoảng 4,5-5%, cho thấy dư địa điều hành vẫn còn nhưng không lớn. Trong những tháng còn lại, việc điều hành cần đặt trong mối quan hệ đồng bộ giữa cung cầu hàng hóa, chính sách tài khóa, tiền tệ và giá các dịch vụ thiết yếu.
Cùng với đó, các địa phương cần chủ động triển khai chương trình bình ổn thị trường, tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, theo dõi những nhóm hàng có nguy cơ biến động mạnh và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Mục tiêu không chỉ là giữ ổn định mặt bằng giá trong ngắn hạn mà còn nâng cao khả năng chống chịu của thị trường trước những cú sốc bên ngoài. Khi nguồn cung được chuẩn bị từ sớm, đầu tư được phân bổ hợp lý và các quyết định điều chỉnh giá được tính toán thận trọng, áp lực lạm phát cuối năm sẽ có thêm dư địa để kiểm soát, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và sức mua của người dân.
Nam Sơn (t/h)
