Trước diễn biến phức tạp của giá năng lượng thế giới, đặc biệt là tác động từ căng thẳng quân sự tại Trung Đông, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Theo Bộ Tài chính, giá xăng dầu duy trì ở mức cao đang gây áp lực rất lớn lên doanh nghiệp vận tải, nhất là trong lĩnh vực hàng không và hàng hải, khi chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành. Việc miễn phí, lệ phí chuyên ngành được xem là giải pháp cần triển khai khẩn cấp để giảm bớt chi phí vận hành, từ đó hạn chế đà tăng giá cước vận tải và duy trì sự thông suốt của chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước cũng như quốc tế.
Đối với lĩnh vực hàng không, các khoản được đề xuất miễn chủ yếu liên quan đến hoạt động của hãng bay và doanh nghiệp phụ trợ như phí cấp chứng nhận đăng ký tàu bay, thẩm định hồ sơ mua bán tàu bay, sát hạch thành viên tổ bay, tiếp viên, nhân viên mặt đất, phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay. Các khoản dịch vụ cấu thành trực tiếp vào giá vé của hành khách như soi chiếu an ninh, làm thủ tục… không nằm trong diện miễn.
Ở lĩnh vực hàng hải, các khoản phí, lệ phí dự kiến được miễn gồm phí trọng tải tàu, thuyền, phí bảo đảm hàng hải, phí sử dụng vị trí neo đậu, phí ra vào cảng và một số khoản thu liên quan đến hoạt động vận tải biển trong nước và quốc tế.
Theo tính toán của Bộ Tài chính trên cơ sở dự toán năm 2026, việc miễn phí, lệ phí trong 9 tháng có thể làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 3.553 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực hàng không giảm khoảng 218 tỷ đồng, còn lĩnh vực hàng hải giảm khoảng 3.335 tỷ đồng.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng đây là khoản “hy sinh” cần thiết để đổi lấy hiệu quả lớn hơn về ổn định kinh tế vĩ mô. Hàng không và hàng hải là hai lĩnh vực đóng vai trò huyết mạch trong giao thương quốc tế. Nếu chi phí vận tải tăng mạnh hoặc chuỗi cung ứng bị gián đoạn, giá hàng hóa nhập khẩu, nguyên liệu đầu vào và nhiều mặt hàng tiêu dùng trong nước sẽ chịu tác động dây chuyền.
Bộ Tài chính nhận định việc miễn các khoản phí, lệ phí chuyên ngành không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính, mà còn góp phần bình ổn giá cả thị trường, giảm gánh nặng chi phí cho người dân và nâng cao sức cạnh tranh của các cảng biển, cửa ngõ hàng không của Việt Nam trong mạng lưới logistics toàn cầu.
Dự kiến, Thông tư sẽ được ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời triển khai từ ngày 1/4/2026 đến hết ngày 31/12/2026.
Thiên Trường
