Giảm mạnh đầu mối, giữ ổn định việc học
Chiều 27/8, thông tin tại buổi giao ban báo chí tháng 8/2026, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình, Đinh Văn Khâm cho biết: Thực hiện chủ trương của Trung ương và Tỉnh ủy Ninh Bình về sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, Ninh Bình đã triển khai tổ chức lại mạng lưới trường mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên toàn tỉnh.
Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình, trước khi sắp xếp, toàn tỉnh có 1.566 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, với 28.050 lớp, nhóm lớp và 963.333 trẻ em, học sinh.
Sau sắp xếp, toàn tỉnh Ninh Bình còn 725 cơ sở, gồm 199 trường mầm non, 206 trường tiểu học, 205 trường THCS, 92 trường THPT và 23 cơ sở giáo dục thường xuyên. Như vậy, số cơ sở giáo dục đã giảm 841 đơn vị.
Đáng chú ý, khối trường thuộc UBND cấp xã quản lý giảm từ 1.449 xuống còn 610 trường, tương đương giảm 57,9%; số cán bộ quản lý, hiệu trưởng, hiệu phó giảm 2.138 người. Trong khi đó, mạng lưới phục vụ người học vẫn được duy trì với 26.942 lớp, nhóm lớp và 928.819 trẻ em, học sinh.
Kết quả này thậm chí vượt phương án tổng thể được phê duyệt, khi số trường thuộc UBND cấp xã sau sắp xếp thấp hơn 12 đầu mối so với mục tiêu dự kiến. Đây là kết quả cho thấy sự quyết liệt trong quá trình tổ chức lại mạng lưới giáo dục, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục ổn định hoạt động của các cơ sở sau sắp xếp.
Việc bố trí trường được thực hiện trên cơ sở quy mô dân số, số lớp, số học sinh, diện tích địa bàn và điều kiện giao thông. Trong tổng số 129 xã, phường, có 55 địa phương cơ bản bố trí mỗi cấp học một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS.
Tại những nơi có dân số đông, địa bàn rộng, số học sinh lớn hoặc điều kiện đi lại khó khăn, số trường được bố trí nhiều hơn nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận giáo dục. Riêng phường Hoa Lư và phường Nam Định được bố trí 15 trường, mỗi cấp học 5 trường.
Có 121/129 xã, phường thực hiện số lượng trường đúng định hướng; 8 địa phương giảm đầu mối nhiều hơn yêu cầu. Không có địa phương nào không đạt mục tiêu giảm đầu mối.
Điểm quan trọng trong quá trình sắp xếp là việc tinh gọn đầu mối không đồng nghĩa với thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục của người học. Các địa phương cơ bản giữ ổn định địa điểm học tập, hạn chế xáo trộn đối với học sinh, phụ huynh và đội ngũ nhà giáo trước thềm năm học mới.
Mô hình trường chính, phân hiệu, điểm trường được tổ chức phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Cách làm này vừa đáp ứng yêu cầu giảm đầu mối pháp nhân, vừa duy trì hệ thống trường lớp tại các khu vực nông thôn, miền núi, địa bàn rộng hoặc có khoảng cách đi lại lớn.
Theo ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình, khi quy mô trường được tổ chức hợp lý hơn, nguồn lực có điều kiện tập trung, việc điều phối giáo viên và sử dụng cơ sở vật chất cũng thuận lợi hơn. Các trường có thể thống nhất kế hoạch giáo dục, hoạt động chuyên môn, kiểm tra, đánh giá; đồng thời chia sẻ đội ngũ, cơ sở vật chất và kinh nghiệm quản trị giữa trường chính với các phân hiệu.
"Nếu được tổ chức hiệu quả, mô hình này có thể tạo điều kiện từng bước thu hẹp khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các điểm trường, phân hiệu, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công", ông Đinh Văn Khâm nhấn mạnh.
Đến ngày 20/8/2026, Ninh Bình là một trong 13 tỉnh, thành phố trong cả nước hoàn thành việc sắp xếp cơ sở giáo dục, sớm hơn lộ trình Trung ương đề ra.
Cùng với việc hoàn thành sắp xếp, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình đã xây dựng “Bản đồ số ngành Giáo dục”. Đây là bước tiến trong số hóa quản lý, cung cấp nền tảng dữ liệu trực quan, thống nhất, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và theo dõi mạng lưới cơ sở giáo dục sau sắp xếp.
Không để thiếu giáo viên, thiếu điều kiện dạy học
Sau khi hoàn tất việc giảm đầu mối, nhiệm vụ trước mắt của ngành Giáo dục Ninh Bình là nhanh chóng ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động dạy và học diễn ra liên tục.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu hoàn thiện quy chế làm việc, phân định rõ trách nhiệm giữa trường chính, phân hiệu và điểm trường; thống nhất bộ máy quản trị, kế hoạch giáo dục và hệ thống dữ liệu.
Trong đó, bài toán đội ngũ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các địa phương, nhà trường phải rà soát giáo viên theo từng trường, môn học và lớp học để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Các giải pháp như điều động, biệt phái, dạy liên trường, liên phân hiệu, tuyển dụng hoặc hợp đồng giáo viên được chủ động triển khai khi cần thiết.
Mục tiêu là bảo đảm nguyên tắc ở đâu có học sinh, ở đó phải có giáo viên; đồng thời hạn chế việc giáo viên phải di chuyển bất hợp lý, bảo đảm quyền lợi và sự ổn định của đội ngũ.
Cùng với nhân lực, cơ sở vật chất cũng được rà soát tổng thể. Các trường ưu tiên sửa chữa, bổ sung phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học và hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm điều kiện dạy học an toàn, đồng bộ và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình, trong thời gian chuẩn bị năm học mới, ngành Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường thông tin, tuyên truyền về chủ trương sắp xếp, nhiệm vụ năm học, công tác chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất, sách giáo khoa và các chế độ, chính sách đối với học sinh.
Cùng với đó là yêu cầu chủ động nắm bắt dư luận, cung cấp thông tin chính xác, khách quan, kịp thời giải đáp những vấn đề phát sinh, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh.
Về chuyên môn, các trường phải xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế, ổn định nền nếp ngay từ đầu năm học; tổ chức bồi dưỡng giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Đối với học sinh, công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng số, an toàn giao thông và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn tiếp tục được chú trọng, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, an toàn, lành mạnh và thân thiện.
An toàn trường học cũng được đặt lên hàng đầu. Các cơ sở giáo dục phải kiểm tra hệ thống điện, phòng cháy chữa cháy, cây xanh, tường rào, cổng trường, thiết bị vui chơi và những hạng mục có nguy cơ mất an toàn. Đồng thời, xây dựng phương án chủ động ứng phó với thiên tai, bão lũ, cháy nổ, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp.
Một yêu cầu quan trọng khác là quản lý chặt chẽ các khoản thu, chi đầu năm học. Các trường phải thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định; không để xảy ra tình trạng lạm thu, ép buộc học sinh hoặc cha mẹ học sinh đóng góp dưới bất kỳ hình thức nào.
Cùng với việc tổ chức lại mạng lưới, chuyển đổi số tiếp tục được ngành Giáo dục xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu ngành, bảo đảm thông tin về người học, đội ngũ, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm chất lượng được cập nhật đầy đủ, chính xác, đồng bộ. Hạ tầng số, đường truyền Internet và thiết bị công nghệ cũng được chuẩn bị để triển khai học bạ số, hồ sơ điện tử, chữ ký số, học liệu số và các nền tảng phục vụ quản lý, dạy học.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, hoạt động chuyên môn, thống kê, báo cáo và hỗ trợ dạy học được khuyến khích, song phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền sở hữu trí tuệ.
Trên nền tảng mạng lưới trường học đã được sắp xếp, đội ngũ và cơ sở vật chất tiếp tục được rà soát, cùng với việc đẩy mạnh số hóa quản lý, Ninh Bình đang từng bước chuyển từ yêu cầu “giảm đầu mối” sang mục tiêu quan trọng hơn là tổ chức lại nguồn lực để nâng cao chất lượng giáo dục.
Việc chuẩn bị chu đáo từ tổ chức bộ máy, đội ngũ, cơ sở vật chất đến chuyên môn, an toàn trường học và chuyển đổi số sẽ là cơ sở để các cơ sở giáo dục nhanh chóng ổn định sau sắp xếp, tổ chức khai giảng an toàn, tiết kiệm và bước vào năm học 2026-2027 với nền nếp, khí thế mới.
Nguyễn Kiên
