Theo báo cáo mới nhất từ Cục Hải quan, trong quý I/2026, Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 56.012 ôtô nguyên chiếc, tăng 20,5% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch nhập khẩu đạt xấp xỉ 1,33 tỷ USD, tương đương giá trị bình quân mỗi xe khoảng 23.748 USD, tức gần 600 triệu đồng/chiếc.

Con số này cho thấy thị trường tiếp tục tập trung mạnh vào phân khúc xe phổ thông, khi nhóm xe con giá tầm trung vẫn là lựa chọn chủ đạo của người tiêu dùng. Đây cũng là phân khúc chiếm tới 65% tổng lượng ôtô nhập khẩu trong ba tháng đầu năm.

Điểm đáng chú ý nhất trên thị trường là sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu nguồn cung. Lần đầu tiên, Trung Quốc vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu ôtô lớn thứ hai vào Việt Nam với 17.168 xe, tăng tới 73,3% so với quý I/2025.

Mức tăng trưởng đột biến này đến từ hai động lực chính. Thứ nhất là lợi thế truyền thống ở nhóm xe tải và xe thương mại. Thứ hai là làn sóng thâm nhập mạnh của hàng loạt thương hiệu xe du lịch Trung Quốc như BYD, MG, Lynk & Co, GAC, liên tục tung sản phẩm mới vào thị trường Việt Nam.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Không chỉ các thương hiệu nội địa Trung Quốc gia tăng hiện diện, nhiều hãng xe quốc tế cũng đang chuyển dịch chuỗi cung ứng sang quốc gia này. Một số mẫu xe của Volkswagen hiện đã được nhập khẩu từ Trung Quốc thay vì châu Âu như trước, góp phần củng cố vị thế ngày càng lớn của thị trường sản xuất ôtô Trung Quốc tại Việt Nam.

Trong khi đó, Thái Lan – nguồn cung từng nhiều năm giữ vị trí áp đảo – lại chứng kiến đà giảm mạnh. Quý I/2026, lượng xe nhập khẩu từ quốc gia này chỉ đạt 13.077 chiếc, giảm 18,7% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chính đến từ sự thay đổi chiến lược sản xuất của nhiều hãng xe lớn. Subaru và Suzuki đã đóng cửa một số nhà máy lắp ráp tại Thái Lan, chuyển sang nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản cho một số dòng xe chủ lực.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp ôtô cũng đang ưu tiên gia tăng tỷ lệ lắp ráp tại Việt Nam thay vì nhập khẩu nguyên chiếc. Những mẫu xe như Honda CR-V hay Mazda CX-3 đã có sự dịch chuyển đáng kể về chiến lược sản xuất nhằm tận dụng lợi thế chi phí và chính sách nội địa hóa.

Dù Trung Quốc tăng trưởng mạnh và Thái Lan suy giảm, Indonesia vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu nguồn cung ôtô nhập khẩu vào Việt Nam. Trong quý I/2026, có tới 23.402 xe từ Indonesia cập cảng, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm trước.

Indonesia tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm sản xuất xe giá rẻ lớn nhất khu vực nhờ lợi thế chi phí sản xuất thấp, nguồn cung ổn định và danh mục sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiêu dùng phổ thông tại Việt Nam.

Sự cạnh tranh hiện nay đang hình thành rõ nét theo ba hướng: xe Trung Quốc thu hút khách bằng công nghệ, thiết kế hiện đại và giá bán cạnh tranh; xe Indonesia duy trì sức mạnh ở nhóm xe thực dụng, tiết kiệm nhiên liệu; trong khi xe Thái Lan đối mặt áp lực lớn khi lợi thế truyền thống dần bị thu hẹp.

Diễn biến này được dự báo sẽ còn làm thay đổi sâu hơn cục diện thị trường ôtô Việt Nam trong thời gian tới, đặc biệt ở nhóm xe dưới 1 tỷ đồng – phân khúc đang chiếm tỷ trọng lớn nhất về doanh số.

Phương Thảo(t/h)