Thị trường ô tô Trung Quốc vừa trải qua một tháng đầy biến động khi nhu cầu trong nước suy yếu mạnh, nhưng hoạt động xuất khẩu lại tăng trưởng ấn tượng.
Theo số liệu vừa được công bố bởi Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc (CAAM), doanh số bán ô tô tại thị trường nội địa trong tháng 2/2026 đã giảm 15% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 1,8 triệu chiếc.
Nguyên nhân chính của đà sụt giảm này đến từ hai yếu tố. Thứ nhất là việc chính phủ chấm dứt một số chương trình trợ cấp trước đây dành cho ngành ô tô. Thứ hai là nhu cầu tiêu dùng giảm trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thời điểm thị trường thường trầm lắng do hoạt động sản xuất và mua sắm bị gián đoạn.
Đáng chú ý, phân khúc xe năng lượng mới – vốn được xem là động lực tăng trưởng của ngành ô tô Trung Quốc trong những năm gần đây – cũng ghi nhận sự chững lại. Doanh số xe điện và xe hybrid sạc ngoài (PHEV) trong tháng 2 giảm 14%, chỉ đạt khoảng 765.000 chiếc. Diễn biến này cho thấy nhu cầu đối với các dòng xe thân thiện môi trường tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn.
Trong khi thị trường nội địa suy giảm, hoạt động xuất khẩu ô tô của Trung Quốc lại ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá. Trong tháng 2/2026, lượng xe xuất khẩu tăng tới 52%, phản ánh nỗ lực mạnh mẽ của các hãng xe Trung Quốc trong việc mở rộng sự hiện diện tại thị trường quốc tế.
Nhiều doanh nghiệp ô tô lớn của Trung Quốc đang tích cực đẩy mạnh chiến lược toàn cầu hóa. Hãng xe điện BYD đang tăng tốc thâm nhập vào các thị trường mới như Nam Mỹ và Anh, trong khi Geely Automobile Holdings đã mở rộng hiện diện sang 13 thị trường mới trong năm 2025, bao gồm cả Brazil và Nam Phi.
Không chỉ các doanh nghiệp nội địa, nhiều nhà sản xuất ô tô nước ngoài cũng đang tận dụng Trung Quốc như một trung tâm sản xuất phục vụ xuất khẩu. Honda Motor đang lên kế hoạch xuất khẩu các mẫu xe được lắp ráp tại Trung Quốc rồi nhập khẩu ngược trở lại thị trường Nhật Bản – một động thái được xem là chưa từng có tiền lệ đối với các hãng xe Nhật.
Tương tự, chi nhánh của Volkswagen tại tỉnh An Huy cũng đã đạt được thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, EU cho phép hãng xuất khẩu mẫu xe Cupra Tavascan mà không phải chịu mức thuế 21%. Đổi lại, Volkswagen cam kết tuân thủ các quy định về mức giá nhập khẩu tối thiểu cũng như hạn ngạch xuất khẩu cụ thể.
Những diễn biến trái chiều giữa thị trường nội địa và xuất khẩu cho thấy ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mới. Trong bối cảnh nhu cầu trong nước có dấu hiệu chững lại, chiến lược mở rộng ra thị trường toàn cầu đang trở thành hướng đi quan trọng để duy trì đà tăng trưởng của các hãng xe nước này.
Phương Thảo(t/h)
