Theo đơn vị tư vấn, Quảng Ngãi sở hữu không gian phát triển đặc thù, trải dài từ khu vực biên giới, cao nguyên đến duyên hải và biển đảo. Đây là lợi thế lớn để tỉnh tổ chức các phân vùng chức năng chuyên biệt, phát triển theo mô hình đa trung tâm, giảm phụ thuộc vào một cực tăng trưởng đơn lẻ. Đặc biệt, tỉnh nằm đồng thời trên hai trục động lực chiến lược của quốc gia là hành lang kinh tế Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối liên vùng và hội nhập quốc tế.
Hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức gồm quốc lộ, cao tốc, đường sắt, cảng biển nước sâu Dung Quất, sân bay Măng Đen, Lý Sơn… đang từng bước hình thành mạng lưới kết nối đồng bộ từ biên giới ra biển, mở rộng không gian phát triển kinh tế xã hội.
Quy hoạch không gian tỉnh được tổ chức theo mô hình “đối xứng động lực”, nhằm cân bằng giữa phát triển công nghiệp quy mô lớn và bảo tồn sinh thái bền vững. Ở phía Đông, Khu kinh tế Dung Quất được xác định là “cửa ngõ đại dương” của tỉnh, tập trung phát triển chuỗi giá trị lọc hóa dầu, luyện thép và năng lượng sạch. Huyện đảo Lý Sơn cùng dải đô thị ven biển được định hướng trở thành không gian du lịch di sản, văn hóa biển chất lượng cao.
Ở phía Tây, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y phát huy lợi thế ngã ba biên giới để phát triển thương mại xuyên biên giới và dịch vụ mậu dịch quốc tế. Đô thị Kon Tum và tiểu vùng Măng Đen được quy hoạch trở thành trung tâm nghỉ dưỡng sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, đóng vai trò là “lá phổi xanh” điều hòa không gian phát triển cho toàn tỉnh.
Trên cơ sở kế thừa quy hoạch của các địa phương trước đây và rà soát các quy hoạch đã được phê duyệt, tỉnh tiến hành hợp nhất các vùng có tính chất tương đồng về sinh thái và động lực phát triển, hình thành 6 phân vùng kinh tế - xã hội trọng điểm. Việc điều chỉnh này nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tạo cấu trúc không gian tinh gọn, hiện đại và phát huy tối đa lợi thế cộng hưởng của một đơn vị hành chính thống nhất. 
Quy hoạch điều chỉnh cũng tập trung rà soát, nâng cấp hệ thống hạ tầng, kế thừa các trục liên kết hiện có, đồng thời bổ sung các tuyến đột phá mới với việc hình thành 5 hành lang kinh tế. Các hành lang này đóng vai trò là trục động lực xuyên suốt từ biên giới ra biển, thúc đẩy liên kết giữa công nghiệp, nông nghiệp, thương mại - dịch vụ và logistics.
Về phát triển đô thị, sau sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống đô thị của tỉnh được tổ chức theo mạng lưới đa trung tâm. Quy hoạch đề xuất 9 đô thị trung tâm cấp tỉnh; tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 38% vào năm 2030 và trên 60% vào năm 2050.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Sâm nhấn mạnh việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh lần này mang tính dài hạn và chiến lược, đòi hỏi quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, kế thừa và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Tài chính chỉ đạo đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị và địa phương, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch trên nguyên tắc bảo đảm các mục tiêu, định hướng phát triển, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Hậu Thạch (t/h)
