Sức mua nội địa tăng trưởng bùng nổ

Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của 15 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc cán mốc ấn tượng, đạt khoảng 2.691,1 nghìn tỷ đồng. Trong đó, Thủ đô Hà Nội khẳng định vị thế đầu tàu với quy mô lớn nhất vùng, đạt 962,9 nghìn tỷ đồng. Nhiều địa phương khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá trên hai con số như Bắc Ninh (28,1%), Ninh Bình (18,9%), Quảng Ninh (18,5%), Lào Cai (17,14%) và Hải Phòng (15,17%).

Đà tăng trưởng này tiếp tục được nối dài và tăng tốc mạnh mẽ trong 9 tháng đầu năm 2026. Bắc Ninh dẫn đầu toàn vùng với mức tăng trưởng bùng nổ 41,9% so với cùng kỳ. Hàng loạt tỉnh thành khác cũng ghi nhận mức tăng cao vượt bậc như Sơn La (20,98%), Ninh Bình và Lào Cai (cùng tăng 20,5%), Lạng Sơn (18,22%), Điện Biên (16,81%), Hưng Yên (16,8%) và Lai Châu (16,5%).

Động lực thúc đẩy sự bứt phá này đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của sức mua nội địa, ngành du lịch, sản xuất công nghiệp và hệ thống logistics. Bên cạnh đó, các chương trình kích cầu, hoạt động kết nối cung cầu, sự bùng nổ của thương mại điện tử cùng việc mở rộng hệ thống phân phối đã giúp dòng chảy hàng hóa luôn thông suốt. Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm ổn định, giá cả hợp lý, hoàn toàn không xảy ra tình trạng thiếu hàng hay gián đoạn lưu thông.

Xuất nhập khẩu khẳng định vị thế "điểm sáng"

Lĩnh vực ngoại thương tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Bắc Ninh đạt con số kỷ lục 181,11 tỷ USD, trong khi Hải Phòng đạt 91,72 tỷ USD.

Bước sang 9 tháng năm 2026, các trung tâm xuất khẩu lớn tiếp tục giữ vững phong độ với những con số ấn tượng: Bắc Ninh ước đạt 172,8 tỷ USD, Hải Phòng đạt khoảng 79,17 tỷ USD và Ninh Bình đạt 53,58 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của vùng rất đa dạng, tập trung vào nhóm công nghệ và công nghiệp nặng như điện tử, máy móc, cơ khí, cho đến các nhóm ngành truyền thống như dệt may, da giày, gỗ, nông sản và thực phẩm chế biến.

Đáng chú ý, hoạt động thương mại biên giới tại các tỉnh cửa khẩu như Lạng Sơn, Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang và Điện Biên luôn được duy trì ổn định. Việc lưu thông hàng hóa qua các cửa khẩu diễn ra thuận lợi đã hỗ trợ đắc lực cho việc tiêu thụ nông sản nội địa và thắt chặt liên kết thị trường với các nước trong khu vực.

Hạ tầng thương mại - Sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại

Tính đến tháng 9 năm 2026, hạ tầng thương mại vùng phía Bắc đã đạt quy mô đáng nể, tạo mạng lưới phân phối rộng khắp toàn khu vực: Chợ truyền thống có khoảng 3.190 chợ; Hệ thống bán lẻ hiện đại có 370 siêu thị và 100 trung tâm thương mại và trên 4.000 cửa hàng xăng dầu.

Hệ thống hạ tầng đang được đầu tư bài bản theo hướng kết hợp hài hòa giữa mô hình truyền thống và hiện đại. Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Phú Thọ và Quảng Ninh là những địa phương sở hữu số lượng siêu thị và trung tâm thương mại lớn nhất vùng. Nhiều dự án, mô hình mới đã đi vào hoạt động và tạo điểm nhấn lớn như: chuỗi 386 cửa hàng tiện ích tại Hải Phòng, Trung tâm thương mại GO! Phổ Yên tại Thái Nguyên và dự án GO! Tuyên Quang.

Sự phát triển này có đóng góp rất lớn từ công tác quản lý nhà nước, cải cách hành chính, chuyển đổi số và tăng cường liên kết vùng, giúp kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp với thị trường tiêu thụ và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Dù đạt được nhiều thành tựu, bức tranh hạ tầng thương mại phía Bắc vẫn bộc lộ những khoảng lặng cần giải quyết. Sự chênh lệch về chất lượng hạ tầng giữa khu vực đô thị và vùng nông thôn, miền núi vẫn còn khá lớn. Hệ thống chợ truyền thống ở một số nơi đã xuống cấp, trong khi khu vực này vẫn đang thiếu hụt trầm trọng hệ thống chợ đầu mối, hệ thống kho lạnh chuyên dụng và các trung tâm logistics quy mô lớn để bứt phá.

Trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục thu hút đầu tư vào hạ tầng logistics, kho bãi và nâng cấp hệ thống phân phối tại vùng sâu, vùng xa sẽ là chìa khóa vàng để thương mại phía Bắc phát triển cân bằng và bền vững hơn.

Quỳnh Nga