Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã triển khai nhiều mô hình nuôi biển công nghệ mới, đặc biệt là nuôi bằng lồng HDPE chịu sóng lớn, kết hợp thức ăn công nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế cao và thân thiện với môi trường. Điển hình, mô hình nuôi cá giò thương phẩm quy mô 2.700 m³ ở miền Trung sau 9 tháng đạt trọng lượng trung bình 5 kg/con, lợi nhuận gần 200 triệu đồng/lồng, tăng 308% so với lồng gỗ truyền thống. Mô hình nuôi ngao hai cùi ở Quảng Ninh và Khánh Hòa quy mô 25.600 m² sau 12 tháng cho năng suất 37,5 tấn/ha, lợi nhuận hơn 900 triệu đồng/ha.
Tỉnh Quảng Ninh có hơn 40.000 ha bãi triều, 20.000 ha eo biển, vịnh cùng ngư trường rộng lớn, tạo tiềm năng lớn cho nuôi biển. Toàn tỉnh quy hoạch hơn 45.000 ha khu vực biển cho nuôi trồng, hiện đã giao gần 2.000 ha cho 29 dự án, chủ yếu nuôi cá song, chim vây vàng, hàu, ngao. 8 tháng đầu năm, sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt 66.783 tấn, riêng nuôi biển hơn 45.000 tấn. Sau bão Yagi năm 2024, các hợp tác xã và hộ dân tập trung tái đầu tư để hướng tới những vụ mùa bội thu.
Theo bà Nguyễn Vũ Mai Anh, đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2024, thể tích lồng nuôi biển đạt 9,7 triệu m³, tăng 38,6% so với năm 2020, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 8,7%/năm. Các đối tượng nuôi chủ lực gồm cá biển, nhuyễn thể và rong biển, trong đó nhuyễn thể giữ vai trò quan trọng. Các vùng trọng điểm gồm Khánh Hòa, An Giang, Quảng Ninh. Ngành nuôi biển đã đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho nhiều địa phương.
Mặc dù đạt kết quả tích cực, phần lớn nghề nuôi biển vẫn quy mô nhỏ, sử dụng vật liệu tre, gỗ, phao xốp làm lồng, dễ bị sóng, gió bão, thiếu nhân lực chất lượng cao. Liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ còn lỏng lẻo, con giống và thức ăn công nghiệp phụ thuộc nhập khẩu, hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện.
Để phát triển bền vững, Cục Thủy sản và Kiểm ngư khuyến cáo các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân cần chuyển đổi tư duy sản xuất sang kinh tế, phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia cho thủy sản biển. Đồng thời, phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý dữ liệu thông minh, đào tạo nhân lực, liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ. Chủ tịch Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam Nguyễn Hữu Dũng nhấn mạnh cần ưu tiên quy hoạch không gian biển và ven bờ, kiểm soát mật độ nuôi, phát triển mô hình đa dưỡng theo kinh tế tuần hoàn.
Cùng với đó, chuyển đổi số trong quản lý khu vực biển và việc kêu gọi doanh nghiệp tham gia xây dựng cụm công nghiệp nuôi biển sẽ là những bước đi quan trọng để nâng cao giá trị, sức cạnh tranh và hướng nghề nuôi biển Việt Nam tới phát triển bền vững, hội nhập quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
