Thưa ông, trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, ông đánh giá như thế nào về vai trò của truyền thông báo chí trong việc định hình và nâng tầm thương hiệu Việt trên môi trường số hiện nay?
Trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, tôi cho rằng truyền thông báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hình hình ảnh, củng cố uy tín và nâng tầm giá trị của thương hiệu Việt trên môi trường số. Nếu như trước đây, thương hiệu chủ yếu được nhận diện thông qua chất lượng sản phẩm và hệ thống phân phối thì hiện nay, thương hiệu còn được đo bằng mức độ hiện diện số, tính minh bạch thông tin và năng lực tạo dựng niềm tin trên các nền tảng trực tuyến.
Trong kỷ nguyên số, thương hiệu mạnh không chỉ là thương hiệu được biết đến nhiều mà quan trọng hơn là thương hiệu được tin cậy nhiều. Muốn thương hiệu Việt đi xa trên môi trường số, trước hết phải xây dựng được niềm tin số và báo chí chính là một trong những lực lượng quan trọng góp phần tạo dựng niềm tin đó.
Báo chí chính thống là kênh thông tin có trách nhiệm, có kiểm chứng, giúp người tiêu dùng nhận diện đúng giá trị sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp Việt Nam. Trong môi trường số, nơi thông tin lan truyền nhanh và có thể bị chi phối bởi tin giả, quảng cáo sai sự thật hoặc hành vi mạo danh thương hiệu, vai trò định hướng của báo chí càng trở nên quan trọng. Thông qua các tuyến bài về sản phẩm Việt, doanh nghiệp Việt, sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền và các mô hình chuyển đổi số thành công, báo chí không chỉ quảng bá hình ảnh doanh nghiệp mà còn lan tỏa những giá trị tích cực của thương hiệu Việt tới người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Báo chí không chỉ phản ánh sự phát triển của nền kinh tế số mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình tạo dựng giá trị cho thương hiệu. Thông qua việc phát hiện xu hướng mới, giới thiệu các mô hình kinh doanh sáng tạo và lan tỏa các câu chuyện thành công, báo chí góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ sản xuất địa phương, báo chí còn là cầu nối hiệu quả giúp mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Trong nền kinh tế số, dữ liệu, nền tảng số và truyền thông số đang trở thành những yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của thương hiệu. Báo chí không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, minh bạch và đáng tin cậy trên môi trường trực tuyến mà còn góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam là quốc gia đổi mới sáng tạo, năng động và có năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số toàn cầu, qua đó nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Trên phương diện quản lý nhà nước, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số luôn xem báo chí là đối tác đồng hành trong phát triển thương mại điện tử và kinh tế số minh bạch, an toàn và bền vững. Báo chí góp phần phản ánh những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, phát hiện các hành vi gian lận, hàng giả, hàng nhái, lừa đảo trực tuyến; đồng thời lan tỏa các mô hình kinh doanh hiệu quả và các chuẩn mực kinh doanh văn minh trên môi trường số.
Trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh doanh nghiệp Việt, sản phẩm Việt và giá trị Việt Nam tới thị trường khu vực và quốc tế. Một hệ sinh thái truyền thông số chuyên nghiệp, đáng tin cậy và có sức lan tỏa sẽ góp phần nâng cao vị thế của thương hiệu Việt trên các nền tảng số toàn cầu.
Trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí để truyền thông kịp thời, chính xác và hiệu quả các chính sách về thương mại điện tử và kinh tế số; lan tỏa các mô hình kinh doanh số thành công; hỗ trợ doanh nghiệp Việt xây dựng thương hiệu trên nền tảng số một cách chuyên nghiệp và bền vững. Tôi tin rằng sự đồng hành giữa báo chí, doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ góp phần xây dựng những thương hiệu Việt có uy tín, năng lực cạnh tranh và chỗ đứng vững chắc trên thị trường số trong nước cũng như quốc tế.
Theo ông, đâu là những cơ hội và thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp Việt đang đối mặt khi xây dựng thương hiệu trong kỷ nguyên truyền thông đa nền tảng và thương mại điện tử?
Có thể nói, doanh nghiệp Việt đang đứng trước một giai đoạn có rất nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít thách thức. Cơ hội lớn nhất là môi trường số đã mở ra khả năng tiếp cận thị trường rộng hơn, nhanh hơn và tiết kiệm hơn so với các phương thức truyền thống. Chỉ với một gian hàng trực tuyến, một chiến dịch truyền thông số phù hợp hoặc một phiên livestream được tổ chức bài bản, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, thậm chí các chủ thể OCOP ở địa phương cũng có thể tiếp cận người tiêu dùng trên phạm vi toàn quốc và từng bước tham gia thị trường quốc tế.
Thương mại điện tử và truyền thông đa nền tảng cũng giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng tốt hơn. Dữ liệu từ website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, thanh toán số và dịch vụ hậu cần cho phép doanh nghiệp nắm bắt xu hướng tiêu dùng, cá nhân hóa trải nghiệm, cải thiện sản phẩm và đo lường hiệu quả truyền thông theo thời gian thực. Đây là lợi thế rất lớn để doanh nghiệp Việt xây dựng thương hiệu dựa trên năng lực thấu hiểu thị trường, thay vì chỉ dựa vào quảng cáo một chiều.
Môi trường số giúp doanh nghiệp Việt xây dựng thương hiệu với tốc độ nhanh hơn nhiều so với trước đây và có cơ hội đưa thương hiệu Việt ra thị trường khu vực, quốc tế mà không cần hệ thống phân phối vật lý quy mô lớn.
Tuy nhiên, thách thức cũng rất rõ. Trước hết là áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt khi doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh với nhau trong nước mà còn cạnh tranh với hàng hóa, dịch vụ xuyên biên giới. Cùng với đó, doanh nghiệp cũng phải liên tục thích ứng với sự thay đổi của công nghệ, trí tuệ nhân tạo và thuật toán của các nền tảng số.
Thứ hai là yêu cầu duy trì tính nhất quán của thương hiệu trên nhiều kênh cùng lúc: website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng video ngắn, ứng dụng nhắn tin và các điểm bán trực tiếp. Nếu thông tin sản phẩm, giá bán, chính sách bảo hành, chăm sóc khách hàng hoặc hình ảnh thương hiệu không thống nhất, niềm tin của người tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng rất nhanh. Một thông tin sai lệch hoặc một phản hồi tiêu cực có thể lan truyền rất nhanh và ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín thương hiệu.
Thứ ba là rủi ro về tuân thủ pháp luật và bảo vệ uy tín thương hiệu. Doanh nghiệp phải chú trọng minh bạch thông tin về chủ thể kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa, điều kiện giao dịch chung, chính sách đổi trả, bảo hành, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giải quyết khiếu nại. Cùng với đó là nguy cơ bị mạo danh, bị lợi dụng hình ảnh, bị đánh giá xấu không có căn cứ hoặc bị cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số.
Từ thực tiễn quản lý, chúng tôi cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “bán hàng trên mạng” sang tư duy “quản trị thương hiệu số”. Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp phải đầu tư bài bản vào chất lượng sản phẩm, nhận diện thương hiệu, nội dung truyền thông, dữ liệu khách hàng, dịch vụ sau bán hàng và tuân thủ pháp luật. Khi nền tảng công nghệ thay đổi nhanh, yếu tố bền vững nhất của thương hiệu vẫn là chất lượng, uy tín và trách nhiệm với người tiêu dùng.
Trong môi trường số, thương hiệu không còn được xây dựng bằng quảng cáo đơn thuần mà được xây dựng bằng trải nghiệm, dữ liệu và niềm tin của khách hàng.
Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã và đang triển khai những chính sách, giải pháp cụ thể nào nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả truyền thông số để phát triển thương hiệu bền vững?
Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả truyền thông số, phát triển thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu bền vững trên môi trường số. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp bán được hàng trên môi trường trực tuyến mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng được thương hiệu số có uy tín, có khả năng cạnh tranh và phát triển lâu dài.
Trước hết, Cục đã tham mưu xây dựng Luật Thương mại điện tử năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm tạo môi trường kinh doanh số minh bạch, an toàn và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư phát triển thương hiệu trên môi trường trực tuyến.
Bên cạnh đó, Cục triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển thương mại điện tử theo Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030. Ngoài việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng website, sàn thương mại điện tử, thanh toán số và logistics, chúng tôi đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu số, tăng khả năng hiện diện trên môi trường trực tuyến và mở rộng tiếp cận khách hàng thông qua nhiều nền tảng khác nhau.
Cục cũng phối hợp với các địa phương, hiệp hội, nền tảng số và các đơn vị liên quan tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về thương mại điện tử và truyền thông số. Nội dung tập trung vào những kỹ năng thiết thực như xây dựng nội dung số, vận hành gian hàng trực tuyến, livestream bán hàng, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, quản trị danh tiếng trực tuyến, chăm sóc khách hàng và xử lý phản hồi trên môi trường số. Đây là những yếu tố ngày càng quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu.
Cùng với đó, Cục thúc đẩy kết nối doanh nghiệp với hệ sinh thái nền tảng số, bao gồm sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, đơn vị thanh toán, logistics, công nghệ và truyền thông. Thông qua các chương trình gian hàng Việt trực tuyến, quảng bá sản phẩm địa phương, sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền và hàng Việt chính hãng, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh đã từng bước xây dựng được hình ảnh thương hiệu trên môi trường số, mở rộng thị trường và tiếp cận hiệu quả hơn với người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.
Một nội dung quan trọng khác là thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các công cụ số để hiểu khách hàng tốt hơn, cá nhân hóa nội dung truyền thông, nâng cao hiệu quả tiếp thị và xây dựng thương hiệu trên cơ sở dữ liệu và hành vi tiêu dùng thực tế.
Cuối cùng, Cục tăng cường công tác quản lý, giám sát và hậu kiểm trên môi trường thương mại điện tử. Việc ứng dụng dữ liệu, công nghệ số và phối hợp liên ngành giúp phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, mạo danh thương hiệu và xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Một môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và đáng tin cậy chính là điều kiện quan trọng để thương hiệu Việt phát triển bền vững.
Trong môi trường số, thương hiệu không được xây dựng bằng sự xuất hiện đơn thuần mà được xây dựng bằng nội dung có giá trị, trải nghiệm tích cực và niềm tin của khách hàng. Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử và xây dựng những thương hiệu Việt có uy tín, có năng lực cạnh tranh và có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Trong bối cảnh thông tin đa chiều, thậm chí có nguy cơ “nhiễu loạn” trên không gian mạng, vai trò của báo chí cần được phát huy như thế nào để bảo vệ uy tín và giá trị thương hiệu Việt?
Trong bối cảnh thông tin đa chiều, thậm chí có nguy cơ nhiễu loạn trên không gian mạng, vai trò của báo chí cần được phát huy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Tôi cho rằng báo chí cần thực hiện tốt ba vai trò cốt lõi: định hướng thông tin, bảo vệ niềm tin số và đồng hành xây dựng hình ảnh thương hiệu Việt.
Thứ nhất, báo chí phải tiếp tục là “bộ lọc thông tin” tin cậy của xã hội. Trên môi trường số, thông tin về một sản phẩm, một doanh nghiệp hay một vụ việc có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh, nhưng không phải thông tin nào cũng chính xác, đầy đủ hoặc được đặt trong bối cảnh khách quan. Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang giúp việc tạo lập, chỉnh sửa và lan truyền nội dung trở nên dễ dàng hơn, vai trò kiểm chứng thông tin của báo chí càng trở nên quan trọng. Báo chí cần chủ động phát hiện sớm, phản hồi nhanh, kiểm chứng và cung cấp thông tin chính xác trước các luồng thông tin sai lệch, qua đó giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp không bị dẫn dắt bởi tin giả, tin đồn hoặc các chiến dịch truyền thông thiếu lành mạnh.
Thứ hai, báo chí cần góp phần bảo vệ niềm tin số. Niềm tin là nền tảng của thương mại điện tử và kinh tế số. Người tiêu dùng chỉ sẵn sàng giao dịch trực tuyến khi họ tin vào người bán, tin vào nền tảng và tin rằng quyền lợi của mình được bảo vệ. Vì vậy, báo chí cần kịp thời cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo, hành vi mạo danh, quảng cáo sai sự thật, hàng giả, hàng nhái; đồng thời ghi nhận và lan tỏa các doanh nghiệp làm ăn chân chính, tôn trọng khách hàng, tuân thủ pháp luật và có trách nhiệm với cộng đồng. Trong môi trường số, niềm tin có thể mất đi chỉ trong thời gian rất ngắn nhưng phải mất nhiều năm để xây dựng lại. Bảo vệ thương hiệu trước hết là bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng.
Thứ ba, báo chí cần đồng hành trong xây dựng thương hiệu quốc gia trên không gian số. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, hình ảnh của hàng Việt, doanh nghiệp Việt và môi trường kinh doanh Việt Nam không chỉ được nhìn nhận trong phạm vi trong nước mà còn hiện diện trên các nền tảng xuyên biên giới. Một thông tin sai lệch nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp, ngành hàng và hình ảnh quốc gia. Ngược lại, những câu chuyện tích cực về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh, kinh doanh có trách nhiệm và các sản phẩm chất lượng cao sẽ góp phần nâng cao vị thế của thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.
Từ phía Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, chúng tôi luôn sẵn sàng phối hợp, cung cấp thông tin chính thống, hỗ trợ xác minh các vấn đề thuộc phạm vi quản lý và truyền thông kịp thời về chính sách, cảnh báo rủi ro cũng như các mô hình tốt. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, báo chí và doanh nghiệp sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái thông tin minh bạch, đáng tin cậy, qua đó bảo vệ uy tín, giá trị và sức cạnh tranh của thương hiệu Việt trên môi trường số.
Ông có khuyến nghị gì đối với các cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp để tăng cường phối hợp, tạo nên hệ sinh thái truyền thông - thương hiệu hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời gian tới?
Để xây dựng một hệ sinh thái truyền thông - thương hiệu hiệu quả, tôi cho rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý nhà nước, báo chí, nền tảng số và cộng đồng doanh nghiệp. Trong nền kinh tế số, cạnh tranh không chỉ là cạnh tranh về sản phẩm, công nghệ hay giá cả mà còn là cạnh tranh về niềm tin. Vì vậy, một hệ sinh thái truyền thông - thương hiệu hiệu quả trước hết phải là một hệ sinh thái của niềm tin, nơi thông tin chính xác được lan tỏa, giá trị thực được tôn vinh và quyền lợi của người tiêu dùng được bảo vệ.
Đối với các cơ quan báo chí, chúng tôi mong muốn báo chí tiếp tục phát huy vai trò truyền thông chính sách, phản ánh thực tiễn một cách khách quan, có kiểm chứng và có tính xây dựng. Báo chí cần đồng hành với doanh nghiệp trong lan tỏa các mô hình kinh doanh số hiệu quả, các sản phẩm Việt có chất lượng, các sáng kiến đổi mới sáng tạo và các câu chuyện thành công của doanh nghiệp Việt. Đây không chỉ là hoạt động truyền thông cho doanh nghiệp mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam, thương hiệu Việt và năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam tới cộng đồng trong nước và quốc tế. Khi phản ánh các vấn đề liên quan đến thương mại điện tử và kinh tế số, báo chí cần tăng cường đối chiếu với cơ quan quản lý, nền tảng và doanh nghiệp để bảo đảm thông tin chính xác, đầy đủ và khách quan.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, khuyến nghị quan trọng nhất là phải coi xây dựng thương hiệu số là một chiến lược dài hạn, không phải một hoạt động truyền thông ngắn hạn. Doanh nghiệp cần bắt đầu từ chất lượng sản phẩm, tính minh bạch thông tin, cam kết dịch vụ, bảo vệ dữ liệu khách hàng và trách nhiệm sau bán hàng. Trên môi trường số, mọi trải nghiệm của khách hàng, từ hình ảnh sản phẩm, nội dung quảng cáo, tốc độ giao hàng, chính sách đổi trả đến cách xử lý khiếu nại, đều là một phần của thương hiệu.
Doanh nghiệp cũng cần chủ động hợp tác với báo chí theo hướng cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch và kịp thời; kể câu chuyện thương hiệu bằng dữ liệu xác thực và giá trị thực của sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các công cụ số để hiểu khách hàng tốt hơn, nâng cao hiệu quả truyền thông, xây dựng thương hiệu và tăng cường năng lực cạnh tranh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần quan tâm bảo vệ tài sản số của mình, bao gồm tên miền, tài khoản nền tảng, nhãn hiệu, hình ảnh sản phẩm, dữ liệu khách hàng và các kênh giao tiếp với người tiêu dùng. Khi phát hiện hành vi mạo danh, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc thông tin sai lệch, doanh nghiệp cần phối hợp sớm với nền tảng, cơ quan chức năng và báo chí chính thống để xử lý kịp thời.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, thúc đẩy kết nối hệ sinh thái và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Chúng tôi cũng mong muốn hình thành các chương trình truyền thông có chiều sâu về hàng Việt chính hãng, thương mại điện tử an toàn, tiêu dùng thông minh và trách nhiệm của các chủ thể trên môi trường số.
Khi báo chí lan tỏa đúng giá trị, doanh nghiệp kinh doanh đúng chuẩn mực và cơ quan quản lý thực thi hiệu quả, chúng ta sẽ xây dựng được một hệ sinh thái thông tin minh bạch và đáng tin cậy. Đây không chỉ là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần nâng cao vị thế của thương hiệu Việt, thúc đẩy kinh tế số và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.
Trân trọng cảm ơn ông!
Hà Thu (thực hiện)
