Xu hướng tất yếu trên thế giới
Xăng E10 là loại nhiên liệu sinh học được pha trộn giữa 90% xăng khoáng (thường là RON95) và 10% ethanol (E100) – một loại cồn sinh học sản xuất từ nguyên liệu như mía, sắn, ngô hoặc phụ phẩm nông nghiệp.
Theo các chuyên gia, ethanol có công thức hóa học là C₂H₆O, trong khi xăng là hỗn hợp hydrocarbon. Nhờ chứa oxy trong phân tử, ethanol giúp quá trình đốt cháy diễn ra hoàn toàn hơn so với xăng truyền thống.
Khác với xăng thông thường, ethanol được xem là “trung tính carbon” ở mức độ nhất định, do cây trồng nguyên liệu có khả năng hấp thụ CO₂ trong quá trình sinh trưởng. Điều này giúp bù đắp một phần lượng khí thải phát sinh khi đốt nhiên liệu.
Một trong những ưu điểm nổi bật của xăng E10 là khả năng giảm phát thải. Theo các nghiên cứu, loại nhiên liệu này có thể giúp giảm 20–30% lượng khí CO₂, hydrocarbon (HC) và các chất ô nhiễm khác so với xăng khoáng.
Ngoài ra, nhờ chính sách thuế ưu đãi, giá xăng E10 thường thấp hơn xăng truyền thống, góp phần hạ nhiệt thị trường trong bối cảnh nguồn cung căng thẳng do biến động địa chính trị.
Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh triển khai E10 không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Theo tính toán, nếu triển khai đại trà, E10 có thể giúp giảm khoảng 10% nhu cầu xăng truyền thống.
Việt Nam tăng tốc chuyển đổi
Trên thế giới, xăng sinh học đã được sử dụng phổ biến tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Brazil là quốc gia dẫn đầu với xăng E27 và thậm chí E100, nhờ nguồn ethanol từ mía. Tại Mỹ, E10 đã là tiêu chuẩn toàn quốc từ nhiều thập kỷ, bên cạnh các loại E15 và E85 cho xe linh hoạt nhiên liệu. Ở châu Âu, nhiều quốc gia đã luật hóa việc sử dụng nhiên liệu sinh học, trong khi Thụy Điển sử dụng E85 cho giao thông công cộng.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan, Philippines đã triển khai rộng rãi xăng E10, E20 và E85 với sự hỗ trợ mạnh từ chính sách phát triển nguyên liệu sinh học.
Ở Việt Nam, xăng E10 đã được thí điểm từ tháng 8/2025 tại Hà Nội, TP.HCM và Hải Phòng. Sau hơn nửa năm, người tiêu dùng dần quen với loại nhiên liệu này, phản hồi tích cực khi phương tiện vận hành ổn định, không phát sinh vấn đề đáng kể.
Theo lộ trình, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì sẽ được phối trộn thành E10 trên toàn quốc. Tuy nhiên, Chính phủ đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ ngay từ tháng 4/2026 nhằm ứng phó với biến động thị trường năng lượng.
Các doanh nghiệp xăng dầu hiện đã sẵn sàng về hạ tầng, nguồn cung và công nghệ pha chế. Việt Nam có 6 nhà máy ethanol với tổng công suất khoảng 500.000 m³/năm, đáp ứng khoảng 40–50% nhu cầu, phần còn lại sẽ được nhập khẩu.
Về phía người tiêu dùng, các chuyên gia cho biết đa số phương tiện hiện nay đều tương thích với E10. Mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ 3–5%, nhưng không đáng kể và có thể được bù đắp bằng giá bán thấp hơn.
Việc triển khai E10 không chỉ góp phần giảm áp lực nguồn cung xăng dầu mà còn mở ra hướng phát triển mới cho ngành nông nghiệp, đồng thời hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững trong dài hạn.
Thiên Trường
