Trong nhiều năm, thủ tục hành chính được xem là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Một dự án kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ không chỉ làm tăng chi phí vốn, chi phí vận hành mà còn khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội thị trường.
Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, khả năng dự báo về quy trình, thời gian xử lý thủ tục và tính minh bạch trong môi trường kinh doanh là những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn địa điểm triển khai dự án. Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính không chỉ là yêu cầu nội tại mà còn là yếu tố quyết định sức hấp dẫn của Việt Nam trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn quốc tế.
Theo đại diện nhiều doanh nghiệp, thời gian qua một số địa phương đã có những chuyển biến tích cực trong việc hỗ trợ nhà đầu tư, chủ động tháo gỡ khó khăn và rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ. Tuy nhiên, để tạo ra sự thay đổi đồng bộ, tinh thần cải cách cần tiếp tục được triển khai mạnh mẽ từ Trung ương đến cơ sở.
Một trong những điểm nổi bật của đợt cải cách hiện nay là cách tiếp cận toàn diện hơn, tập trung vào những lĩnh vực có tác động lớn tới hoạt động sản xuất, kinh doanh như đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường và đăng ký doanh nghiệp.
Thay vì duy trì nhiều quy định mang tính tiền kiểm, yêu cầu doanh nghiệp phải hoàn thành nhiều thủ tục trước khi triển khai hoạt động, cơ quan quản lý đang hướng tới mô hình tăng cường hậu kiểm, giám sát quá trình thực hiện để vừa bảo đảm quản lý nhà nước, vừa tạo không gian phát triển cho doanh nghiệp.
Song song với việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển đổi số cũng trở thành một trụ cột quan trọng trong cải cách thủ tục. Việc kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, triển khai dịch vụ công trực tuyến và giảm yêu cầu cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí.
Gỡ điểm nghẽn pháp lý, tiếp sức cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư
Thực tế cho thấy, mỗi cải cách về thủ tục hành chính đều có thể tạo ra tác động trực tiếp tới hoạt động của doanh nghiệp. Với các doanh nghiệp sản xuất, việc rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư, xây dựng nhà máy hoặc mở rộng công suất đồng nghĩa với việc nhanh chóng đưa dự án vào vận hành, tạo doanh thu và việc làm.
Đặc biệt trong các lĩnh vực có tốc độ thay đổi nhanh như công nghệ, điện tử, sản xuất công nghiệp, thời gian triển khai dự án là yếu tố quan trọng quyết định khả năng cạnh tranh. Một quy trình được rút ngắn không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo lợi thế trong việc đón đầu nhu cầu thị trường.
Tại nhiều địa phương, các mô hình hỗ trợ nhà đầu tư, cơ chế giải quyết thủ tục nhanh và cơ chế phối hợp liên ngành đang được triển khai nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải làm việc với nhiều đầu mối khác nhau.
Theo các chuyên gia, cải cách thủ tục hành chính cần gắn với thay đổi phương thức quản lý. Nếu chỉ đơn thuần giảm số lượng thủ tục nhưng cách thực hiện vẫn phức tạp, thiếu liên thông thì hiệu quả cải cách sẽ chưa đạt được kỳ vọng.
Một trong những yêu cầu quan trọng hiện nay là xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo. Đây là yếu tố giúp doanh nghiệp mạnh dạn đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn thay vì chỉ tập trung vào các kế hoạch ngắn hạn.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc cải cách thủ tục cũng mang ý nghĩa lớn trong việc giảm chi phí logistics và nâng cao khả năng cạnh tranh. Các ngành như thủy sản, dệt may, nông sản, điện tử đang chịu áp lực ngày càng lớn từ yêu cầu về tiêu chuẩn quốc tế, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Khi các quy trình kiểm tra chuyên ngành, thủ tục hải quan được số hóa và đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Bên cạnh nỗ lực của cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp cũng cần chủ động thích ứng với môi trường kinh doanh mới. Việc nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình nội bộ sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn những lợi ích từ cải cách.
Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cải cách thủ tục kinh doanh được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Khi những rào cản không cần thiết được tháo bỏ, nguồn lực xã hội sẽ được giải phóng, dòng vốn đầu tư được thúc đẩy và doanh nghiệp có thêm điều kiện để phát triển.
“Cuộc đại phẫu” thủ tục kinh doanh vì vậy không chỉ hướng tới việc giảm giấy tờ hay rút ngắn quy trình, mà quan trọng hơn là tạo dựng một môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới, mở rộng hoạt động và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.
Minh Thành (t/h)
