Từng nhiều năm gắn bó với các loại rau truyền thống, ông Hồ Đức không khỏi trăn trở trước tình trạng “được mùa mất giá”, đầu ra bấp bênh và phụ thuộc lớn vào thương lái. Cuối năm 2023, ông quyết định chuyển đổi toàn bộ 5 ha diện tích trồng rau, cà chua sang canh tác chanh dây vàng ngọt trong nhà lưới với định hướng xây dựng sản phẩm chất lượng cao phục vụ thị trường xuất khẩu.
Chuyển đổi cây trồng tạo ra giá trị kinh tế cao
Theo ông Đức, chanh dây vàng ngọt là loại trái cây có hương vị đặc trưng, phù hợp với phân khúc tiêu dùng cao cấp tại nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm, mô hình này đòi hỏi mức đầu tư lớn và quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Gia đình ông đã đầu tư đồng bộ hệ thống nhà lưới, giàn leo, phủ bạt và công nghệ tưới nhỏ giọt với tổng chi phí khoảng 470 triệu đồng/ha nhằm tạo môi trường sinh trưởng ổn định cho cây.
Vườn chanh dây được trồng với mật độ khoảng 4.500 cây/ha. Thay vì áp dụng kiểu giàn ngang truyền thống, ông Đức sử dụng hệ thống giàn chữ T cho dây thả tự do, giúp vườn thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và nâng cao chất lượng trái. Song song đó, quy trình kiểm soát độ ẩm, dinh dưỡng được thực hiện thông qua công nghệ tưới nhỏ giọt nhằm giảm nguy cơ phát sinh các bệnh phổ biến như thối quả, thán thư.
Đặc biệt, mô hình ưu tiên sử dụng phân chuồng và phân vi sinh, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật hóa học để hướng đến sản xuất nông nghiệp an toàn và bền vững. Nhờ quy trình canh tác đạt tiêu chuẩn cao, sản phẩm chanh dây vàng ngọt hiện đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như châu Âu, Trung Đông và Thái Lan.
Hiệu quả kinh tế từ mô hình mang lại khá ấn tượng. Với năng suất bình quân đạt khoảng 60 - 80 tấn/ha/năm, sản phẩm loại 1 có giá bán dao động từ 50.000 - 60.000 đồng/kg. Sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư và vận hành, mô hình đem lại lợi nhuận hơn 6 - 7 tỷ đồng mỗi năm trên diện tích 5 ha.
Không dừng lại ở quy mô sản xuất của gia đình, ông Hồ Đức còn liên kết với khoảng 50 hộ dân trong và ngoài tỉnh để xây dựng vùng nguyên liệu chanh dây vàng trên diện tích khoảng 45 ha, cung ứng từ 150 - 200 tấn quả tươi/năm cho thị trường xuất khẩu. Ông hỗ trợ cây giống, chuyển giao kỹ thuật và cam kết bao tiêu sản phẩm với mức giá ổn định, góp phần giúp nông dân yên tâm sản xuất và từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị.
Nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản địa phương
Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn, đại diện Hội Nông dân xã D’ran, trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh sang hướng chất lượng cao và thích ứng thị trường, mô hình của ông Hồ Đức cho thấy vai trò tiên phong của người nông dân hiện đại trong việc mạnh dạn đổi mới phương thức sản xuất. Đây cũng là hướng đi phù hợp để nâng cao giá trị nông sản địa phương, giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống và mở rộng cơ hội xuất khẩu.
Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi cây trồng theo nhu cầu thị trường, gắn với tiêu chuẩn xuất khẩu và xây dựng liên kết tiêu thụ đang trở thành xu hướng tất yếu trong phát triển nông nghiệp hiện nay. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế cao, các mô hình sản xuất theo hướng công nghệ cao, an toàn và bền vững còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Lâm Đồng trên thị trường quốc tế, hướng đến nền nông nghiệp hiện đại và phát triển lâu dài.
Việc hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm đang tạo nền tảng quan trọng để nông nghiệp địa phương chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Qua đó, góp phần xây dựng chuỗi giá trị bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, hiệu quả.
Hoàng Phương
