Kế hoạch hành động được triển khai dựa trên nền tảng của Chiến lược phát triển logistics đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg. Đồng thời, kế hoạch cũng kế thừa những thành tựu đạt được trong giai đoạn trước, kết hợp điều chỉnh để thích ứng với bối cảnh mới như thay đổi địa giới hành chính và xu hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ năm 2025.
Theo định hướng, logistics không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ mà sẽ trở thành lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương đã xác định 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao trùm từ hoàn thiện thể chế đến phát triển hạ tầng, doanh nghiệp và nguồn nhân lực.
Trước hết, việc hoàn thiện khung pháp lý được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Các quy định liên quan đến kinh doanh dịch vụ logistics sẽ được rà soát, sửa đổi nhằm tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, bình đẳng. Đáng chú ý, Nghị định 163/2017/NĐ-CP sẽ được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển, đồng thời bổ sung cơ chế quản lý cho các lĩnh vực mới như logistics xuyên biên giới và logistics phục vụ thương mại điện tử.
Song song với đó, phát triển hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại là một trụ cột quan trọng. Chiến lược đặt mục tiêu hình thành hệ thống trung tâm logistics quy mô quốc gia, kết nối chặt chẽ với mạng lưới giao thông vận tải, cảng biển và cửa khẩu. Các hạng mục như kho lạnh, trung tâm phân phối và kho thương mại điện tử chuyên dụng sẽ được ưu tiên đầu tư, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.
Một điểm nhấn đáng chú ý là định hướng xây dựng các khu thương mại tự do gắn với cảng biển và cảng hàng không quốc tế. Đây sẽ là động lực thu hút dòng hàng hóa trung chuyển, thúc đẩy phát triển các dịch vụ logistics giá trị gia tăng cao, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực.
Bên cạnh hạ tầng, yếu tố liên kết vùng cũng được đặc biệt coi trọng. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để hình thành các vùng động lực logistics tại những khu vực kinh tế trọng điểm như đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long. Việc kết nối giữa vùng sản xuất, vùng tiêu thụ và thị trường quốc tế sẽ giúp giảm chi phí lưu thông và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Ngoài ra, phát triển thị trường và nguồn hàng ổn định cho logistics cũng là nhiệm vụ then chốt. Các giải pháp sẽ tập trung gắn logistics với tái cơ cấu ngành công nghiệp và thương mại, đặc biệt là các lĩnh vực xuất khẩu chủ lực như nông sản, công nghiệp chế biến, hàng tiêu dùng và thương mại điện tử.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp logistics Việt Nam sẽ được hỗ trợ phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Các mô hình dịch vụ tích hợp như 3PL, 4PL sẽ được khuyến khích, cùng với việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Đáng chú ý, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là xu hướng tất yếu. Việc ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa sẽ giúp tối ưu hóa vận hành, giảm chi phí. Đồng thời, các giải pháp logistics xanh, sử dụng năng lượng sạch cũng sẽ được thúc đẩy nhằm giảm phát thải và phát triển bền vững.
Cùng với đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định. Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn sẽ được triển khai rộng rãi, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành.
Với lộ trình rõ ràng và giải pháp đồng bộ, logistics Việt Nam được kỳ vọng sẽ có bước phát triển đột phá trong những năm tới, trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững của đất nước.
Nam Sơn (t/h)
