Từ giữa tháng 12/2025, Hà Nội triển khai đồng loạt chiến dịch lập lại trật tự đô thị trên toàn địa bàn, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Bước sang đầu năm 2026, các biện pháp tiếp tục được duy trì với cường độ cao, kết hợp kiểm tra thường xuyên và xử phạt nghiêm, nhằm thiết lập lại kỷ cương, bảo đảm mỹ quan và trật tự giao thông đô thị.
Sự thay đổi này nhanh chóng tạo ra diện mạo mới cho nhiều tuyến phố khi vỉa hè được trả lại cho người đi bộ, không gian đô thị trở nên thông thoáng, sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, phía sau sự chuyển biến tích cực về quản lý là những tác động không nhỏ đối với hoạt động kinh doanh, đặc biệt là nhóm cửa hàng ăn uống và dịch vụ nhỏ lẻ vốn phụ thuộc lớn vào không gian vỉa hè để thu hút khách.
Anh Trần Bình Dương, chủ một cửa hàng đồ uống tại khu vực nội thành, cho biết mô hình kinh doanh của anh gần như dựa vào chỗ ngồi ngoài trời. Khi không còn được sử dụng vỉa hè, lượng khách giảm rõ rệt.
“Trước đây, mỗi ngày quán bán khoảng 200–300 cốc, giờ chỉ còn chưa đến một phần ba. Doanh thu giảm mạnh khiến chúng tôi phải cắt giảm một nửa nhân sự. Có những khung giờ cao điểm, tôi phải tự đi giao hàng để bù đắp chi phí”, anh Dương chia sẻ.
Không chỉ lĩnh vực đồ uống, các quán ăn cũng chịu tác động tương tự. Chị Minh Trang, chủ một quán đồ nướng, cho biết không gian trong nhà hạn chế khiến quán phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phần diện tích vỉa hè. Khi bị siết chặt quản lý, khả năng phục vụ khách giảm mạnh.
“Doanh thu gần như không đủ duy trì, chúng tôi đang tính toán trả lại mặt bằng trước thời hạn. Thời điểm này, việc tìm người thuê mới cũng không dễ”, chị Trang nói.
Làn sóng thu hẹp kinh doanh, trả mặt bằng từ phía người thuê đang tạo áp lực ngược trở lại đối với thị trường cho thuê nhà phố. Anh Minh Vũ, chủ một căn nhà trên phố Giảng Võ, cho biết việc cho thuê hiện nay không còn thuận lợi như trước.
“Gia đình đã phải giảm giá thuê khoảng 20% so với mức 40–50 triệu đồng mỗi tháng trước đây. Dù vậy, khách vẫn tiếp tục đàm phán giảm thêm, nếu không thì họ sẵn sàng trả lại khi hết hợp đồng”, anh Vũ cho hay.
Ở góc độ chuyên gia, Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhận định xu hướng giảm giá thuê là diễn biến khó tránh khỏi trong bối cảnh nhu cầu suy yếu. Khi hoạt động kinh doanh không còn sôi động, sức hấp dẫn của mặt bằng giảm, chủ nhà buộc phải điều chỉnh giá để giữ khách, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ gián đoạn dòng tiền.
Ông cũng cho rằng, việc giá thuê đi xuống không chỉ ảnh hưởng tới thu nhập trước mắt mà còn có thể tác động đến giá trị bất động sản khu vực, nhất là tại những tuyến phố phụ thuộc nhiều vào hoạt động kinh doanh vỉa hè.
Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, đánh giá việc siết chặt quản lý vỉa hè là cần thiết nhằm thiết lập lại trật tự và nâng cao chất lượng không gian đô thị. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng chính sách này tác động trực tiếp đến nhóm người dân mưu sinh dựa vào mô hình kinh doanh nhỏ lẻ.
Theo ông, cần nghiên cứu các giải pháp trung hòa, như thí điểm các khu kinh doanh tập trung, cho phép tiểu thương có không gian buôn bán hợp pháp, vừa duy trì sinh kế, vừa giúp cơ quan quản lý dễ kiểm soát và bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh, an toàn thực phẩm.
Thực tế cho thấy, việc lập lại trật tự vỉa hè không chỉ là câu chuyện quản lý đô thị, mà còn kéo theo những điều chỉnh đáng kể trong cấu trúc kinh doanh và thị trường mặt bằng. Khi không gian kinh doanh bị thu hẹp, các mô hình buôn bán nhỏ buộc phải thích nghi, trong khi thị trường cho thuê nhà phố cũng bước vào giai đoạn tái cân bằng theo hướng thực chất hơn, phản ánh đúng nhu cầu và khả năng khai thác của từng vị trí.
Minh Thắm
