Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng cao, Quảng Ninh xác định quy hoạch phải đi trước một bước, làm cơ sở định hướng cho mọi hoạt động đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác quy hoạch trước đây vẫn còn một số hạn chế như thiếu đồng bộ giữa các loại quy hoạch, chồng chéo trong quản lý không gian, một số tiềm năng, lợi thế chưa được khai thác hiệu quả. Trước yêu cầu đó, tỉnh đã tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ lập và hoàn thiện Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, coi đây là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài.
Theo nhiệm vụ quy hoạch, phạm vi nghiên cứu bao trùm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh với 54 đơn vị cấp xã, gồm 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu Vân Đồn, Cô Tô; quy hoạch được triển khai theo các giai đoạn đến năm 2040, năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075, bảo đảm tính kế thừa, liên kết và phát triển bền vững.
Mục tiêu xuyên suốt của quy hoạch là xây dựng Quảng Ninh trở thành đô thị loại I, phát triển theo mô hình thành phố hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; vừa là cực tăng trưởng quốc gia, vừa tạo động lực phát triển đột phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đồng thời, tỉnh hướng tới phát triển cân bằng giữa kinh tế, xã hội và môi trường, trở thành hình mẫu về quản trị đô thị bền vững, giàu bản sắc, bảo vệ tài nguyên và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển Quảng Ninh thành đô thị biển - di sản - cửa ngõ quốc tế hàng đầu Việt Nam, phát triển theo mô hình đô thị thông minh, tích hợp biển đảo - biên giới - di sản - đô thị thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, tạo sức hút lan tỏa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Một trong những nội dung quan trọng của quy hoạch là cụ thể hóa các định hướng phát triển của Quảng Ninh trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia và vùng, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn. Trên nền tảng đó, tỉnh có điều kiện hoạch định chính sách, kiến tạo động lực phát triển, làm căn cứ để lập, điều chỉnh các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, chương trình phát triển đô thị và quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Quy hoạch cũng hướng tới việc tạo lập nền tảng không gian và hệ thống hạ tầng đồng bộ cho phát triển các đô thị, các trung tâm văn hóa, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đồng thời nâng cao năng lực liên kết vùng, kết nối quốc gia và quốc tế, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
V ề tính chất, Quảng Ninh được định hướng trở thành đô thị loại I, là một trong những trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế, hàng đầu khu vực Đông Nam Á, đóng vai trò động lực phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng. Đồng thời, tỉnh sẽ là trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, trung tâm công nghiệp hiện đại, trung tâm dịch vụ, thương mại gắn với các ngành kinh tế biển có sức cạnh tranh cao. Bên cạnh đó, Quảng Ninh còn là đô thị biển - biên giới - di sản xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu; là đầu mối giao thông quan trọng của quốc gia, giữ vai trò kết nối các hành lang kinh tế trong nước và quốc tế, đồng thời có vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng - an ninh, gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo và an ninh biên giới.
Các chỉ tiêu dự báo phát triển được xây dựng trên cơ sở khoa học và thực tiễn, phù hợp với định hướng phát triển dài hạn của tỉnh. Theo đó, quy mô dân số Quảng Ninh dự kiến đạt khoảng 2 triệu người vào năm 2030, tăng lên 2,4-2,5 triệu người vào năm 2040 và đạt khoảng 2,8-3 triệu người vào năm 2050. Cùng với đó, du lịch tiếp tục là ngành kinh tế mũi nhọn với lượng khách dự kiến đạt 25-26 triệu lượt vào năm 2030 (trong đó khách quốc tế khoảng 7-7,5 triệu lượt), tăng lên 28-29 triệu lượt vào năm 2040 (khách quốc tế khoảng 8-8,5 triệu lượt) và đạt 30-31 triệu lượt vào năm 2050 (khách quốc tế khoảng 9-10 triệu lượt). Những con số này không chỉ thể hiện tiềm năng phát triển mạnh mẽ, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về quy hoạch không gian, hạ tầng và dịch vụ đồng bộ, hiện đại.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Quảng Ninh đã và đang đổi mới mạnh mẽ tư duy quy hoạch theo hướng tích hợp, đồng bộ, dài hạn và linh hoạt. Tỉnh chú trọng ứng dụng KHCN, chuyển đổi số trong công tác quy hoạch; tăng cường sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị tư vấn uy tín nhằm nâng cao chất lượng, tính khả thi của quy hoạch. Đồng thời, đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin quy hoạch, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, tham gia giám sát và đồng hành trong quá trình triển khai thực hiện.
Việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong công tác quy hoạch không chỉ mở ra không gian phát triển mới, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Quảng Ninh phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, thu hút nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Với định hướng rõ ràng, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm cao, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 sẽ trở thành “chìa khóa” quan trọng, góp phần đưa tỉnh phát triển nhanh, bền vững, khẳng định vị thế là một trong những cực tăng trưởng năng động hàng đầu của cả nước trong giai đoạn mới.
Trần Trang(t/h)
