Dòng vốn cần được khơi thông đúng địa chỉ
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, huy động vốn bằng VND đã tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng bằng VND. Diễn biến này cho thấy khả năng cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng đã tích cực hơn so với giai đoạn trước, khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động.
Tuy nhiên, sự cải thiện về thanh khoản chưa đồng nghĩa với việc áp lực vốn đã hoàn toàn được giải tỏa. Nhu cầu vay vốn thường tăng mạnh vào những tháng cuối năm khi doanh nghiệp đẩy nhanh sản xuất, nhập nguyên liệu, bổ sung hàng tồn kho và triển khai các kế hoạch đầu tư.
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng vẫn ở mức cao, đặc biệt đối với các kỳ hạn trung và dài hạn. Một số chương trình ưu đãi và sản phẩm chứng chỉ tiền gửi còn đưa lãi suất lên mức cao hơn đáng kể so với tiền gửi thông thường. Điều này phản ánh nhu cầu củng cố nguồn vốn ổn định của các tổ chức tín dụng trong bối cảnh cạnh tranh huy động và nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng.
Bài toán đặt ra vì thế không chỉ là có đủ vốn, mà còn phải giảm chi phí hình thành nguồn vốn. Khi chi phí huy động duy trì ở mức cao, khả năng giảm sâu lãi suất cho vay sẽ gặp nhiều hạn chế. Ngược lại, nếu thanh khoản được cải thiện bền vững, ngân hàng sẽ có thêm điều kiện tiết giảm chi phí vốn và hỗ trợ khách hàng vay với mức lãi suất hợp lý hơn.
Điều hành linh hoạt, mở thêm dư địa giảm lãi suất
Trong bối cảnh đó, yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ được đặt vào mối quan hệ chặt chẽ với mục tiêu tăng trưởng. Ngân hàng Nhà nước được định hướng tiếp tục điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa nhằm duy trì thanh khoản ổn định và nâng cao hiệu quả phân bổ dòng vốn.
Một trong những giải pháp được chú trọng là điều hành linh hoạt dòng tiền Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại. Việc phân bổ nguồn tiền hợp lý có thể góp phần bổ sung thanh khoản cho hệ thống, qua đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng giảm áp lực huy động vốn trong từng thời điểm.
Cùng với đó, tín dụng tiếp tục được định hướng vào sản xuất, xuất khẩu, các dự án trọng điểm và những động lực tăng trưởng, trong khi kiểm soát chặt dòng vốn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Cách phân bổ này không chỉ giúp nâng hiệu quả sử dụng vốn mà còn hạn chế tình trạng dòng tiền chảy vào những khu vực có thể tạo bất ổn cho thị trường.
Mục tiêu giảm lãi suất cho vay vì vậy cần được thực hiện đồng thời từ nhiều phía: ổn định thanh khoản, kiểm soát chi phí vốn, nâng khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp và cải thiện hiệu quả điều hành chính sách.
Các chuyên gia kỳ vọng mặt bằng lãi suất có thể có thêm dư địa giảm trong quý IV khi những giải pháp hỗ trợ thanh khoản phát huy tác dụng rõ hơn, cùng với tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh. Dù vậy, khả năng lãi suất giảm mạnh trên diện rộng vẫn phụ thuộc vào diễn biến huy động vốn, nhu cầu tín dụng và các cân đối vĩ mô.
Trong giai đoạn cuối năm, điều quan trọng là tạo được một mặt bằng vốn hợp lý để doanh nghiệp có thể tiếp cận tín dụng với chi phí phù hợp, trong khi hệ thống ngân hàng vẫn bảo đảm an toàn. Nếu dòng vốn được khơi thông đúng địa chỉ và thanh khoản được duy trì ổn định, mục tiêu giảm lãi suất cho vay sẽ có thêm nền tảng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thúc đẩy đầu tư và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.
Minh Thành (t/h)
