Chính sách tài khóa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh
Điều hành tài chính - ngân sách năm 2026 tập trung thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ: bảo đảm nguồn thu cho các nhu cầu chi tiêu và tạo dư địa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân. Theo Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt 2.187.253 tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu nội địa đạt 1.880.346 tỷ đồng, tăng 12,2%.
Đáng chú ý, thu từ ba khu vực kinh tế gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 945.575 tỷ đồng, bằng 92,7% dự toán và tăng 30,7%. Nếu loại trừ tác động của các chính sách gia hạn, mức tăng đạt 21,7%.
Kết quả này có sự đóng góp của các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí được triển khai trong năm. Đến hết tháng 9, tổng quy mô hỗ trợ ước khoảng 245.600 tỷ đồng, trong đó miễn, giảm khoảng 185.600 tỷ đồng và gia hạn khoảng 60.000 tỷ đồng.
Các chính sách như giảm 2% thuế giá trị gia tăng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất góp phần giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Về lâu dài, hiệu quả hỗ trợ cần được thể hiện qua khả năng duy trì sản xuất, mở rộng đầu tư và tạo thêm nguồn thu bền vững.
Song song với hỗ trợ, ngành Tài chính tiếp tục tăng cường chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, nhất là trong các lĩnh vực thương mại điện tử, bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Trong 9 tháng, có 31/34 địa phương ghi nhận thu ngân sách tăng so với cùng kỳ. Riêng số thu do cơ quan hải quan quản lý đến ngày 15/9 đạt 374.122 tỷ đồng, bằng 83% dự toán và tăng 17,9%.
Tăng chi đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
Tổng chi ngân sách nhà nước 9 tháng năm 2026 ước đạt 1.873.736 tỷ đồng, bằng 59,3% dự toán và tăng 14,5% so với cùng kỳ. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 657.487 tỷ đồng, bằng 58,7% dự toán và tăng 49,3%.
Mức tăng này cho thấy nguồn lực dành cho đầu tư phát triển đang được đẩy mạnh. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng quy mô chi mà còn phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, hạn chế lãng phí và bảo đảm vốn ngân sách phát huy hiệu quả. Ưu tiên các công trình hạ tầng có khả năng kết nối, hỗ trợ sản xuất và tạo sức lan tỏa sẽ góp phần chuyển nguồn lực công thành động lực tăng trưởng.
Bên cạnh đó, ngân sách vẫn phải bảo đảm các nhiệm vụ thường xuyên, trả nợ, quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Trong 9 tháng, ngân sách trung ương đã sử dụng 11.300 tỷ đồng từ dự phòng để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và xử lý các nhiệm vụ cấp bách.
Về huy động vốn, khoảng 299.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ đã được phát hành, với kỳ hạn bình quân 8,84 năm và lãi suất bình quân 4,2%/năm, đáp ứng nhu cầu bù đắp bội chi và trả nợ gốc của ngân sách trung ương.
Những tháng cuối năm, trọng tâm điều hành là tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, bảo đảm kỷ luật thu - chi và nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công. Kết quả điều hành tài chính - ngân sách không chỉ được đánh giá qua số thu, quy mô chi mà còn ở khả năng hỗ trợ sản xuất, thúc đẩy đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Nam Sơn (t/h)
