Tham dự chương trình có đại diện các sở, ngành, lực lượng chức năng tại cửa khẩu của tỉnh Lào Cai; các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics, chế biến nông sản, dược liệu, chè; cùng đoàn doanh nghiệp tỉnh Vân Nam hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, thiết bị cơ điện, vật liệu xây dựng và thương mại dịch vụ.
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Huy Tưởng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, với lợi thế vị trí địa lý, Lào Cai và Vân Nam giữ vai trò quan trọng trong hành lang kinh tế kết nối Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Hệ thống cửa khẩu đa dạng cùng hạ tầng giao thông, logistics ngày càng được đầu tư đồng bộ đã tạo nền tảng thuận lợi cho giao thương phát triển.
Thực tế cho thấy, hợp tác thương mại giữa hai địa phương đang ghi nhận những kết quả tích cực. Năm 2025 và quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu quốc tế đường bộ trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt trên 2,1 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng nông sản chiếm tỷ trọng lớn, với giá trị trên 1 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu hàng hóa.
Các mặt hàng nông sản của Việt Nam như sầu riêng, cà phê, thanh long ngày càng được thị trường Trung Quốc đón nhận, trong khi rau quả ôn đới của Vân Nam được tiêu thụ ổn định tại Việt Nam. Sự bổ trợ này mở ra dư địa lớn để hai bên phát triển chuỗi cung ứng bền vững, đa dạng hóa thị trường và nâng cao giá trị gia tăng.
Đại diện phía tỉnh Vân Nam, bà Lâu Hiểu Quyên, Trưởng phòng Thương mại ASEAN, Sở Thương mại tỉnh Vân Nam đánh giá quan hệ hợp tác giữa hai địa phương đang phát triển ổn định, thực chất. Với quy mô kinh tế lớn, hệ thống 28 cửa khẩu, trong đó có 6 cửa khẩu kết nối trực tiếp với Việt Nam, Vân Nam có nhiều lợi thế để mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư.
Đáng chú ý, hạ tầng kết nối giữa hai bên đang được đẩy mạnh với nhiều dự án trọng điểm như tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự án cầu đường bộ qua sông Hồng khu vực Bát Xát – Bá Sái, hay việc triển khai cửa khẩu thông minh tại Kim Thành và Bản Vược. Đây được xem là những “đòn bẩy” quan trọng giúp nâng cao năng lực thông quan, giảm chi phí logistics và tăng hiệu quả chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào nông sản thô, giá trị gia tăng chưa cao; thời gian kiểm tra, kiểm dịch đối với hàng tươi sống còn kéo dài; tình trạng mất cân đối giữa hàng xuất và nhập khẩu gây áp lực lên hệ thống logistics. Bên cạnh đó, hạ tầng đường sắt liên vận quốc tế chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kiểm dịch đối với nhiều mặt hàng.
Trước thực tế này, phía Lào Cai đề xuất hoàn tất thủ tục mở lối thông quan Bản Vược – Bá Sái; mở rộng danh mục cửa khẩu được phép nhập khẩu nông sản; áp dụng cơ chế “luồng xanh” để rút ngắn thời gian kiểm dịch; đồng thời đẩy nhanh đầu tư hệ thống kiểm nghiệm tại cửa khẩu đường sắt.
Trong khuôn khổ chương trình, doanh nghiệp hai bên đã trực tiếp trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác trong nhiều lĩnh vực tiềm năng như sản xuất thiết bị cơ khí, xây dựng công trình công nghiệp, chế biến nông – lâm sản, phát triển dược liệu và chè. Đặc biệt, ngành chè được đánh giá có nhiều triển vọng khi Lào Cai sở hữu nguồn nguyên liệu chất lượng cao, trong khi Vân Nam có thế mạnh về công nghệ chế biến và thị trường, mở ra khả năng hình thành chuỗi giá trị gắn với du lịch và văn hóa.
Phát biểu bế mạc, đại diện phía Vân Nam khẳng định mong muốn tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về môi trường đầu tư, chính sách thương mại và nhu cầu thị trường của Lào Cai, hướng tới thiết lập quan hệ hợp tác lâu dài, thực chất.
Đại diện hai địa phương cũng thống nhất sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện hạ tầng và xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, qua đó thúc đẩy hợp tác thương mại bền vững, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế khu vực biên giới và liên kết vùng.
Hậu Thạch (t/h)
