Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.
Hiện khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm, phát triển sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về vốn, công nghệ, chuyển đổi số và năng lực quản trị.
Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính cho rằng việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là cần thiết nhằm tạo cơ chế hỗ trợ hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong triển khai chính sách.
Đơn giản hóa tiêu chí xác định doanh nghiệp
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo Bộ Tài chính, quy định mới được xây dựng theo hướng sử dụng các tiêu chí đơn giản, dễ đối chiếu thông qua dữ liệu quản lý nhà nước như đăng ký doanh nghiệp, thuế và bảo hiểm xã hội.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, dự thảo đề xuất chỉ sử dụng hai tiêu chí gồm số lao động bình quân năm và tổng doanh thu của năm trước liền kề để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định là doanh nghiệp có số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng.
Dự thảo cũng chia doanh nghiệp thành ba nhóm gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa theo từng lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ.
Theo Bộ Tài chính, việc bỏ bớt các tiêu chí phức tạp sẽ giúp doanh nghiệp dễ xác định đối tượng được hỗ trợ, đồng thời giảm thủ tục hành chính trong quá trình triển khai chính sách.
Tuy nhiên, để tăng trách nhiệm tuân thủ pháp luật, dự thảo bổ sung điều kiện chỉ hỗ trợ đối với các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Tăng hiệu quả hỗ trợ, gắn với chuyển đổi số
Ngoài sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều nguyên tắc mới trong hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo đó, các chính sách hỗ trợ sẽ được triển khai theo hướng công khai, minh bạch, có trọng tâm, có thời hạn và gắn với kết quả đầu ra cụ thể. Bộ Tài chính đề xuất đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong toàn bộ quá trình hỗ trợ doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí thực hiện.
Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế phân bổ ngân sách dựa trên hiệu quả đầu ra thay vì hỗ trợ dàn trải như trước. Đồng thời, dự thảo khuyến khích kết hợp các hình thức đào tạo, tư vấn, cố vấn và huấn luyện nhằm nâng cao năng lực thực chất cho doanh nghiệp.
Bộ Tài chính cũng đề xuất áp dụng cơ chế “phiếu hỗ trợ” để doanh nghiệp chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các chương trình hỗ trợ cố định.
Bên cạnh đó, dự thảo luật tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và cơ chế quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Theo cơ quan soạn thảo, mục tiêu của các sửa đổi lần này không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó trước mắt mà còn tạo nền tảng để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững hơn trong dài hạn.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho khu vực doanh nghiệp tư nhân mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng kinh tế.
Nam Sơn (t/h)
