Hơn 27 tỷ USD xuất khẩu, nguyên liệu và phụ liệu tăng tốc
Theo số liệu của ngành dệt may, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 7/2026 đạt khoảng 4,672 tỷ USD, tăng 8,2% so với tháng trước và tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 27,02 tỷ USD, tăng 2,67%.
May mặc vẫn là nhóm hàng chủ lực, đạt khoảng 21,127 tỷ USD trong 7 tháng, tăng 0,7% so với cùng kỳ. Mức tăng khiêm tốn phản ánh sức mua tại nhiều thị trường lớn vẫn chưa hoàn toàn phục hồi, trong khi các nhà nhập khẩu tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp linh hoạt hơn về giá, số lượng và thời gian giao hàng.
Điểm đáng chú ý nằm ở các nhóm sản phẩm thượng nguồn. Xuất khẩu xơ sợi đạt khoảng 2,73 tỷ USD, tăng 11,34%; phụ liệu dệt may đạt 929 triệu USD, tăng 11,18%; vải đạt 1,763 tỷ USD, tăng 9,57%. Xuất khẩu vải không dệt cũng đạt khoảng 471 triệu USD, tăng 6,56%.
Diễn biến này cho thấy cơ cấu xuất khẩu của ngành đang có sự thay đổi. Bên cạnh việc duy trì thế mạnh may mặc, doanh nghiệp Việt Nam từng bước mở rộng sang các khâu cung ứng nguyên liệu, bán thành phẩm và phụ trợ, qua đó gia tăng giá trị trong chuỗi sản xuất.
Ở chiều nhập khẩu, nhóm hàng dệt may trong 7 tháng đạt khoảng 15,255 tỷ USD, tăng 3,27%. Trong đó, nhập khẩu vải đạt 8,936 tỷ USD, tăng 2,08%; phụ liệu đạt 2,605 tỷ USD, tăng 3,6% và bông đạt 1,885 tỷ USD, tăng 1,02%.
Việc nhập khẩu nguyên liệu vẫn tăng cho thấy ngành dệt may chưa thể giảm nhanh sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Tuy nhiên, tốc độ tăng của một số nhóm xuất khẩu thượng nguồn đang mở ra tín hiệu tích cực về khả năng nâng cao năng lực cung ứng trong nước.
Theo lãnh đạo Vinatex, kết quả sản xuất, kinh doanh trong 7 tháng tương đối tích cực nhưng biên lợi nhuận của ngành sợi và may vẫn chịu sức ép. Giá nguyên liệu, giá bán, cơ cấu đơn hàng, tỷ giá và chi phí logistics tiếp tục biến động, khiến doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chi phí và dòng tiền.
Cuộc đua mới nằm ở giá trị gia tăng và tiêu chuẩn xanh
Một trong những thách thức lớn đối với dệt may trong những tháng cuối năm là cạnh tranh không còn dừng ở giá thành và năng lực giao hàng.
Các thị trường nhập khẩu lớn ngày càng đưa ra yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, môi trường, phát thải carbon, sử dụng nguyên liệu tái chế và trách nhiệm xã hội. Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ, quản trị chuỗi cung ứng và sản xuất xanh.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, việc kim ngạch xuất khẩu duy trì tăng trưởng dương trong 7 tháng là tín hiệu tích cực, nhưng ngành đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khắt khe hơn. Để duy trì đơn hàng, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế nhân công mà phải nâng chất lượng, năng suất và tỷ lệ giá trị gia tăng.
Một số doanh nghiệp đã ghi nhận tín hiệu tích cực về đơn hàng. Có doanh nghiệp cho biết đơn hàng đã được lấp đầy đến hết tháng 10. Tuy nhiên, khả năng duy trì hiệu quả kinh doanh vẫn phụ thuộc lớn vào việc kiểm soát giá thành, nguyên liệu và tiến độ giao hàng.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh đang trở thành một yêu cầu gắn với khả năng tiếp cận thị trường. Việc sử dụng xơ sợi tái chế, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường sẽ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ đơn hàng và mở rộng thị phần.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, khai thác các phân khúc ngách và tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do. Đây được xem là giải pháp giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và tăng khả năng ứng phó với biến động chính sách thương mại.
Về dài hạn, bài toán nguyên phụ liệu vẫn là điểm cần giải quyết. Hiệp hội Dệt may Việt Nam kiến nghị tiếp tục hoàn thiện quy hoạch các khu công nghiệp dệt may tập trung, đặc biệt là những khu có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, tạo điều kiện phát triển các khâu dệt, nhuộm và hoàn tất.
Nếu giải quyết được điểm nghẽn này, Việt Nam có thể nâng cao hơn nữa tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và đáp ứng tốt hơn yêu cầu về xuất xứ trong các hiệp định thương mại.
Với hơn 27 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu sau 7 tháng, dệt may vẫn đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng trong phần còn lại của năm sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng chuyển từ“tăng lượng” sang “tăng chất”.
Sự bứt phá của xơ sợi, vải và phụ liệu đang cho thấy một hướng đi mới. Nếu kết hợp được năng lực sản xuất với chuyển đổi xanh, công nghệ và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, ngành dệt may Việt Nam có thể nâng vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu thay vì chỉ cạnh tranh bằng lợi thế gia công.
Nam Sơn (t/h)
