Xôi chim được xem là đặc sản nổi tiếng của Bắc Ninh, với nguồn gốc từ các làng quê ven sông. Người dân địa phương thường sử dụng chim ngói hoặc chim bồ câu tươi, kết hợp với gạo nếp cái hoa vàng để tạo nên món ăn dân dã nhưng đầy sức sống. Vào dịp Tết, món xôi này thường xuất hiện trên bàn thờ tổ tiên hoặc trong các bữa ăn gia đình, tượng trưng cho sự no đủ và may mắn đầu năm. Xôi chim đã tồn tại từ lâu đời, được truyền qua nhiều thế hệ với công thức gia truyền, giúp món ăn giữ nguyên giá trị văn hóa.
Để làm xôi chim đúng chuẩn Bắc Ninh, nguyên liệu cần chuẩn bị bao gồm gạo nếp ngon, chim bồ câu hoặc chim ngói, hành tím, hành phi, cùng các gia vị như muối, tiêu, nước mắm và hạt nêm. Đầu tiên, ngâm gạo nếp khoảng 8 giờ để hạt nếp nở đều, sau đó vo sạch và đồ lần đầu tiên với chút muối cho đến khi chín khoảng 70%. Thịt chim được làm sạch, bỏ xương, băm nhỏ rồi ướp với hành tím băm, tiêu và gia vị trong 30 phút. Xào thịt chim trên chảo nóng với dầu ăn đến khi thơm lừng và săn lại. Tiếp theo, trộn đều thịt chim với xôi đã đồ, rồi hấp thêm lần nữa khoảng 20-30 phút để các nguyên liệu quyện vào nhau. Cuối cùng, rắc hành phi lên trên để tăng thêm độ giòn tan.
Xôi chim Bắc Ninh chinh phục thực khách bởi sự hài hòa giữa vị dẻo thơm của gạo nếp và thịt chim ngọt bùi, không hề tanh. Hạt xôi ráo nước, mềm mại, thấm đẫm gia vị từ thịt chim xào, tạo nên lớp hương nức mũi khi vừa mở nắp nồi. Vị béo ngậy từ mỡ chim quyện với hành phi giòn tan, mang đến cảm giác đậm đà nhưng không ngấy. Nhiều nguồn như YouTube và TikTok mô tả món ăn này "thơm nức mũi, hạt xôi dẻo ráo, thịt chim ngọt bùi như nhà hàng", phù hợp cho cả bữa ăn hàng ngày lẫn dịp lễ Tết.
Không chỉ ngon miệng, xôi chim còn là nguồn dinh dưỡng quý giá. Thịt chim bồ câu giàu protein, vitamin B và sắt, giúp bổ máu, tăng cường sức đề kháng, đặc biệt tốt cho trẻ em và người cao tuổi. Kết hợp với gạo nếp cung cấp năng lượng dồi dào, món ăn này hỗ trợ phục hồi sức khỏe sau những ngày Tết bận rộn. Xôi chim có thể cải thiện hệ tiêu hóa nhờ cách chế biến nhẹ nhàng, tránh dầu mỡ thừa, khiến nó trở thành lựa chọn lành mạnh trong mâm cỗ Tết truyền thống. 
Món xôi chim Bắc Ninh nhận được vô số lời khen từ người dùng trên các nền tảng như Facebook, TikTok và Lemon8. Nhiều người chia sẻ rằng "xôi thơm ngon, bổ dưỡng cho ngày mới", hay "siêu ngon, siêu dễ làm". Một số đánh giá nhấn mạnh sự tiện lợi khi làm tại nhà, với thời gian chế biến chỉ khoảng 1-2 giờ, và hương vị không kém các quán nổi tiếng ở Bắc Ninh. Tuy nhiên, một vài ý kiến lưu ý cần chọn chim tươi để tránh mùi hôi, nhưng tổng thể, món ăn được đánh giá cao với điểm số trung bình 4.5/5 trên các diễn đàn ẩm thực. Trong dịp Tết, nhiều gia đình chia sẻ hình ảnh mâm xôi chim trên mạng xã hội, khẳng định vị thế của nó như một phần không thể thiếu trong ẩm thực Việt.
Xôi chim Bắc Ninh không chỉ là món ăn, mà còn là sợi chỉ đỏ kết nối truyền thống với hiện đại, mang đến niềm vui sum vầy trong những ngày đầu năm mới.
L.T(t/h)
