Áp lực lạm phát chuyển dần từ bên ngoài vào trong nước
Việc chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 6 tháng đầu năm 2026 tăng 4,38% so với cùng kỳ, vẫn nằm trong mục tiêu Quốc hội đề ra, cho thấy công tác điều hành kinh tế vĩ mô tiếp tục phát huy hiệu quả trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.
Theo số liệu của Cục Thống kê, CPI tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu hạ nhiệt theo diễn biến của thị trường thế giới. So với cuối năm 2025, CPI tăng 3,21%, còn lạm phát cơ bản bình quân 6 tháng ở mức 4,12%, phản ánh mặt bằng giá nhìn chung vẫn được kiểm soát.
Kết quả này có được nhờ sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và công tác điều hành giá của Chính phủ, đồng thời nguồn cung nhiều mặt hàng thiết yếu được bảo đảm, góp phần hạn chế các cú sốc giá.
Tuy nhiên, phía sau bức tranh ổn định đó, nhiều yếu tố gây sức ép lên lạm phát đang dần xuất hiện rõ hơn.
Một trong những tín hiệu đáng chú ý là chi phí đầu vào của nền kinh tế tiếp tục tăng. Chỉ số giá sản xuất ở các khu vực nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ đều tăng trên 4% so với cùng kỳ, trong khi chỉ số giá nguyên, nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng tới 5,4%. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang phải gánh chi phí sản xuất cao hơn và áp lực này có thể từng bước được chuyển vào giá bán hàng hóa trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế cũng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ. Nếu dòng vốn không tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh mà chảy vào những khu vực có tính đầu cơ cao, áp lực đối với mặt bằng giá có thể gia tăng trong trung hạn.
Ngoài các yếu tố trong nước, diễn biến khó lường của giá dầu, chi phí vận tải quốc tế, tỷ giá và những bất ổn địa chính trị tiếp tục là các biến số có thể ảnh hưởng đến lạm phát trong thời gian tới.
Điều hành linh hoạt để giữ ổn định mặt bằng giá
Theo các chuyên gia kinh tế, lạm phát hiện chưa tạo ra rủi ro lớn đối với nền kinh tế, song dư địa kiểm soát sẽ thu hẹp nếu nhiều yếu tố bất lợi cùng xuất hiện trong nửa cuối năm. Thông thường, những tháng cuối năm là giai đoạn nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và vận tải tăng mạnh phục vụ các dịp lễ, Tết. Khi sức mua phục hồi, áp lực lên giá cả hàng hóa và dịch vụ cũng sẽ lớn hơn nếu nguồn cung không được chuẩn bị đầy đủ.
Cùng với đó, lộ trình điều chỉnh giá một số mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý như giáo dục, y tế hay điện cũng cần được tính toán kỹ về thời điểm và mức độ để tránh tạo hiệu ứng cộng hưởng lên CPI.
Đại diện Cục Thống kê cho rằng, bên cạnh các yếu tố gây sức ép, nền kinh tế vẫn có nhiều điều kiện thuận lợi để kiểm soát lạm phát. Sản xuất nông nghiệp tiếp tục ổn định, nguồn cung hàng hóa thiết yếu khá dồi dào, hệ thống phân phối ngày càng hoàn thiện và kinh nghiệm điều hành giá của các cơ quan quản lý được nâng lên sau nhiều năm ứng phó với biến động thị trường.
Để giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động điều hành giá các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, y tế và giáo dục theo lộ trình phù hợp.
Song song với đó, các lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, góp phần bảo đảm ổn định thị trường và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với công tác điều hành kinh tế vĩ mô.
Minh Thành (t/h)
